close
تبلیغات در اینترنت
عملیات کربلای 4 عملیاتی که لو رفت .....

عملیات کربلای 4 عملیاتی که لو رفت .....

کاربر مهمان، خوش آمديد ! ( ورود - عضويت ) سلام به سایت شهدای دفاع مقدس شهر ترکالکی2 امتداد خوش آمدید !

پنجشنبه 29 شهریور 1397


منوی اصلی
منوی اصلی
صفحه اول
آرشيوی مطالب
ایمیل مدیریت
ارتباط با ما


نظرسنجی
نظر شما راجع به سایت شهدای ترکالکی امتداد چیست ؟





لینکدونی

پربازدیدترین مطالب

نویسندگان

[Menu_Title]
[Menu_Code]
عملیات کربلای 4 عملیاتی که لو رفت .....





تصرف فاو و راس البیشه که ایران را با کویت همسایه کرده و راه زمینی عراق را به شمال خلیج فارس قطع کرده بود ، می توانست با تصرف ابوالخصیب کامل شود . با این اقدام کل شبه جزیره فاو آزاد می شد ، موقعیت ایران در خلیج فارس بیش از پیش تقویت می گردید و نیز بصره از جنوب در خطر سقوط قرار می گرفت . سپاه در نظر داشت که این عملیات را بلافاصله پس از عملیات والفجر8 انجام دهد ، لیکن بدان جهت که سازمان رزم سپاه متکی به نیروهای پیاده بود و 75 روز جنگ در فاو ضرورت بازسازی یگان ها را ایجاد می کرد ، عملا اجرای عملیات در زمان مورد نظر میسر نشد . از سوی دیگر ، سپاه برای اجرای یک عملیات با موفقیت تضمین شده ، در خواست 1500 گردان داشت تا از سه منطقه هور ، شرق بصره و ابوالخصیب به دشمن هجوم برد ، لیکن با توجه به مقدورات کشور ،  250 گردان آماده شد و طرح ریزی عملیات تنها برای محور ابوالخصیب صورت گرفت . نام گذاری سال 1365 به  " سال سرنوشت " و تاکید بر اجرای عملیات سرنوشت ساز امیدواری مسئولان کشور و فرماندهان جنگ به نتایج این عملیات را نمایان می ساخت . سپاه برای اولین بار در یک تدارک وسیع موفق شده بود 300 گردان رزمی را برای یک عملیات ، سازمان دهی ، تجهیز و آماده کند که این در طول جنگ بی سابقه بود . با شروع عملیات ، شواهد و قرائن نشان می داد که دشمن از طرح عملیات خودی آگاه شده و با آمادگی و هوشیاری کامل ، مهم ترین معبر عملیاتی را مسدود ساخته است . بدین ترتیب دشمن دو طرف معبر کم عرض آبی ام الرصاص را که از آن با عنوان تنگه عملیات یاد می شد مسدود کرد . اما این هوشیاری دشمن که با دریافت اطلاعات ماهواره ای و جاسوسی از امریکا حاصل شده بود ، نتوانست از شکسته شدن خطوط مستحکم ارتش عراق جلوگیری کند . اجرای انبوه آتش دشمن روی نقاط خاص و حساس اروندرود ، سازمان غواص های خط شکن و نیز قایق سواران را ، که موج دوم و سوم اجرای عملیات را تشکیل می دادند ، برهم زده بود ، اما نیروهای غواص از تنگه گذشته و در جزیره بلجانیه پیاده شدند . در محورهای دیگر نیز با شکسته شدن خطوط دشمن در جزایر  سهیل و ام الرصاص جنگ به خشکی کشیده شد . در این عملیات برای نخستین بار خط دشمن در شلمچه نیز شکسته شد ، اما با وجود شکسته شدن خطوط دشمن ، امکان تداوم عملیات میسر نگردید ، لذا به منظور حفظ قوا و طراحی عملیاتی دیگر ، از ادامه نبرد صرف نظر شد .


نـام‌ عـمـلـیـات :  كـربــلای‌ 4  (آبـی‌ - خـاكـی) عملیاتی که لو رفت

زمان‌ اجرا :  1365/10/3  طـی 2 روز 

رمز عملیات :  محمد رسول‌ الله (ص)

منطقه عملیاتی : شلمچه ، ابوالخصیب ، جزایر دهانه‌ شمال‌ غربی‌ خلیج‌ فارس‌ ، جزیره مینو ، ام‌ الرصاص‌

اهداف‌ عملیات :  تصرف‌ جزیره‌ ام‌ الرصاص‌ و ابوالخطیب‌

--------------------------------------------------------------------

اسـرای سـرافـراز عـمـلـیـات کـربــلای 4 شـهـر تـرکـالـکـی :

1 - آزاده سـرافـراز  بـرادر  حـاج مـحـمـدعـلـی  عـبـادی نـیـا




 

================================================
دانلود فایل صوتی روایت تکان دهنده از عملیات کربلای 4  (عملیاتی که لو رفت )

گردان غواصی یاسین
راوی برادر جانباز سرافراز علیرضا دلبریان


================================================

شهدای مظلوم کربلای 4...

السلام علیک ایها الشهدا والصدقین

با سلام به تمامی همسنگران عزیز

رفتیم و برگشتیم با کلی آرزو
 
غروب شلمچه...

نسیم کربلا...

کنار شهدا...

صورت خادما...

گریه زائرا...

نوحه نوکرا...

روضه مادرم زهرا(سلام الله علیها)...

همش گذشت...

ما ، ماندیم تنهای تنها...

چه کنیم حالا...

خیلی جاها رفتیم...

از جمله علفمه ، کربلای 4...



میخام از شهدای مظلوم کربلای 4 براتون بگم که کمتر ازشون یاد میشه



درجنگ تحمیلی عملیاتهای زیادی انجام شد که اکثر قریب به

اتفاق آنها به قسمت اعظم نتایج پیش بینی شده خود دست

یافتند، اما در این میان کربلای چهار یک استثناست. این عملیات

که با هدف تصرف بصره در شامگاه سوم دی ماه ۱۳۶۵ شروع

شده بود به فاصله ۲۴ ساعت بعد شکست خورد و در ساعت

۲۳:۴۵ دقیقه روز چهارم دی ماه دستور توقفش صادر شد.
عملیات کربلای ۴ هیچ گاه مظلومیت و شجاعت رزمندگان را فراموش نمی کند. عملیاتی که رادارهای آمریکائی
به جبران قضیه مک فارلین، تمام جزئیات عملیات را به عراقی ها داده بودند. رمز عملیات یا محمد(ص) بود که
ساعت ۲۲:۴۵ روز سوم دیماه سال ۶۵ اعلام شد. مظلومیت شهدای عملیات کربلای چهار تداعی کننده غربت
و مظلومیت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفایش در روز عاشورا است.
 
 
طرح عملیات
چهار منطقه شلمچه، ابوالخصیب، مقابل ام الرصاص و جزیره مینو – به این دلیل که به لحاظ مانور، آتش، عقبه و
پشتیبانی به هم وابسته اند – برای انجام این عملیات بزرگ انتخاب گردید. بر همین اساس، هر یک از چهار
منطقه فوق به عنوان خط حد یک قرارگاه عملیاتی تعیین شد:
قرارگاه نجف: از شمال پنج ضلعی شلمچه تا جزایر بوارین و ام الطویله پیشروی در محور شلمچه
قرارگاه قدس: انجام حرکت اصلی عملیات با عبور از تنگه ام الرصاص – بوارین و پیشروی در محور پتروشیمی و
ابوالخصیب.
قرارگاه کربلا: مقابله با پاتک دشمن از مقابل جزیره ام الرصاص، تامین کل منطقه و پیشروی تا جاده دوم و
سوم.
قرارگاه نوح: تامین جناح چپ و پیشروی در مقابل جزیره مینو.
هم چنین، یگان های تحت امر این قرارگاه ها می بایست طی شش مرحله به اهداف نهایی خود – از شمال به
تنومه و از جنوب به پشت کانال بصره برسند.


 
شرح عملیات
عملیات می بایست در ساعت ۲۲:۳۰ مورخ ۳/۱۰/۱۳۶۵ آغاز شود. به همین خاطر غواص های خودی ساعاتی
قبل به درون آب رفته و به سمت خط دشمن حرکت کردند. در این میان، نیروهای دشمن که کاملا آماده و
هوشیار بودند ضمن پرتاب منور، با تیربار و خمپاره به طرف نیروهای ایرانی شلیک می کردند. در مجموع، عملیات
خارج از کنترل و هدایت فرماندهی قرار گرفته بود و قبل از هر دستوری یگان ها با توجه به نوع وضعیت و
هوشیاری و عکس العمل دشمن به محض رسیدن به ساحل، درگیری را آغاز می کردند. در این حال، رمز
عملیات (یا محمد) حدود ساعت ۲۲:۴۵ اعلام شد و نیروهای عمل کننده فقط توانستند در جزایر سهیل، قطعه،
ام الرصاص، ام البابی و بلجانیه نفوذ کنند و در بعضی مناطق نیز به صورت موضعی رخنه نمایند.
در مقابل، نیروهای دشمن با پرتاب پی در پی منور و اجرای چند مورد بمباران کنار نهر عرایض (عقبه برخی از
یگان ها) و هم چنین اجرای آتش موثر روی رودخانه اروند، عملا سازمان غواص ها و نیز نیروهای موج دوم و سوم
را به هم زد. به طوری که نیروهای یگان های مجاور بعضا پراکنده شده و اغلب نمی توانستند روی هدف عمل
نمایند.
یکی از مناطق حساس عملیات، جزیره ام الرصاص و نوک بوارین بود که به رغم تلاش بسیاری که برای تصرف آن
انجام شد، به خاطر هوشیاری دشمن امکان ادامه درگیری از میان رفت. دشمن با شلیک پرحجم تیربار روی آب،
از عبور نیروها از تنگه ام الرصاص – بوارین جلوگیری کرد. مضافا به این که به خاطر حساسیتی که دشمن
نسبت به ام الرصاص داشت، در پدافند آن از ۹ رده مانع طبیعی و مصنوعی بهره می برد، به طوری که هرگاه از
هر خط عقب رانده می شد، در خط بعدی که نسبت به خط قبلی اشراف و تسلط داشت، مقاومت می کرد.
در این حال، با توجه به هوشیاری دشمن، امکان ادامه عملیات میسر نبود، لذا به منظور حفظ قوا و طراحی
مجدد عملیات آتی، از ادامه نبرد اجتناب شد.
 
خلاصه گزارش عملیات
نام‌ عملیات: كربلای‌ ۴ (آبی‌ - خاكی)
زمان‌ اجرا: ۳/۱۰/۱۳۶۵
مدت‌ اجرا: ۲ روز
تلفات‌ دشمن‌: ۷۰۶۰ كشته، زخمی‌ و اسیر
رمز عملیات: محمد رسول‌ الله
مكان‌ اجرا: جزایر دهانه‌ شمال‌ غربی‌ خلیج‌ فارس‌ - جنوبی‌ترین‌ محور جنگ‌
ارگان‌های‌ عمل‌كننده: رزمندگان‌سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامی‌
اهداف‌ عملیات: تهدید شهر بصره‌ از سمت‌ جنوب‌ و تصرف‌ جزیره‌ ام‌ الرصاص‌ و ابوالخطیب‌ عراق‌ و محاصره‌
نیروهای‌ دشمن‌ در شبه‌ جزیره‌

 
 

ای کاش من شهید نشوم!
جانباز سید جواد کافی یکی از غواصان گردان یاسین در عملیات کربلای ۴ است. از ۱۲۰نفری که در گردان
یاسین بودند فقط ۴ نفر برگشتند که یکی هم این رزمنده نوجوان بود. آنها ۸ روز در میان نیزارهای جزیره ماهی
مقاومت کردند و به طور معجزه آسایی زنده ماندند. سید جواد که در زمان عملیات ۱۶ سال بیشتر نداشت،
خاطرات آن ۸ روز را این چنین بیان می کند.
 
قرار بود دو گردان نوح و یاسین از لشگر ۲۱ امام رضا به جزیره ماهی برویم و به عنوان خط شکن این جزیره را
بگیریم تا بعد بچه ها با قایق بیایند و تا بصره پیشروی کنیم.
شب عملیات فرماندهان، ما را به دو صف کردند، حدود ۱۲۰ نفر غواص بودیم. قرار شد سه نفر سرشان بیرون از
آب باشد تا بچه ها در مسیر گم نشوند.
ما از نهر خیم وارد رودخانه شدیم. آب رودخانه در حالت مد بود. من مسؤول دسته بودم و سرم از آب بیرون بود.
آن قدر شدت آب زیاد بود که ما حتی یک «فین» ( کفش مخصوص غواصی) هم نزدیم.
تقریباً به نوک ماهی نزدیک شده بودیم که یک دفعه هواپیمای عراقی آمد و «فیدر» زد. ( فیدر منور هایی است
که حدود یک ربع از ساعت در آسمان روشن است و مثل روز منطقه را روشن می کند) تا هواپیما «فیدر» زد، ها
به هم ریختند؛ چون انتظار چنین چیزی را نداشتیم.
زیر نور فیدر من همه جا را به خوبی می دیدم. یک چهار لول نوک جزیره ماهی گذاشته بودند که تیر رسام
(تیرهایی که روشن است و وقتی به طرف شما می آید ما به خوبی آن را می بینی) به عمق آب شلیک می
کرد. وحشتناک و غیرقابل پیش بینی در تله افتاده بودیم!
در همان حال از خدا درخواستی کردم که هنوز که هنوزه به خاطر آن درخواست می سوزم و خودم را نمی
بخشم. در دل گفتم: خدایا ای کاش من شهید نشوم!

مرا اول به بیمارستان صحرایی، بعد به بیمارستان اهواز و در آخر یک ماه در بیمارستان اراک
بستری کردند. وقتی برای مرخصی به خانه رفتم به کوچه مان (کوچه جوادیه در خیابان طبرسی)
که رسیدم، با عصا داشتم به سمت خانه می رفتم که مادرم را دیدم. گفتم سلام علیکم. سرش
را بالا کرد و یک نگاهی به من کرد و گفت سلام آقا و بعد رد شد. گفتم مادر منم، جواد. گفت ای
جواد تویی! مادرم مرا نشناخت.

. . . یا حق . . .
===========================================
عملیات کربلای 4

براساس راهبرد نظامی ارائه شده از سوی سپاه پاسداران به مسئولین کشور، برای نیل به پیروزی در جنگ می بایست در جبهه جنوب، جاده های شمالی و جنوبی بصره و نیز در جبهه شمالی، جاده های مواصلاتی کرکوک به بغداد قطع و یا تهدید شوند و در نتیجه، صدور نفت عراق به خارج کاملا قطع گردد و سپس حرکت اصلی به سمت بغداد آغاز شود.

بر همین اساس، محاصره و سپس تصرف شهر بصره به عنوان هدف عملیات اصلی سپاه پاسداران در سال 1365 مورد توجه قرار گرفت که برای تحقق آن به کارگیری حدود 500 گردان و آن هم از سه محور ضرورت یافت لیکن به دلیل مشکلاتی همچون ضعف امکانات نظامی تنها یک محور – به عنوان تنها راه باقی مانده جنگ در جبهه جنوب – انتخاب شد.

به عبارت دیگر، پس از حذف دو محور احاطه ای (هور و فاو) منطقه شلمچه و ابوالخصیب به منظور انجام عملیاتی بزرگ و سرنوشت ساز برگزیده شد.


اهداف عملیات

تصرف شهر بصره و تهدید جاده صفران – بصره

منطقه عملیات

منطقه عملیاتی ابوالخصیب و شلمچه دارای ارزش ها و ویژگی های مهم سیاسی و نظامی است و می توان آن را مهم ترین منطقه عملیاتی در جبهه جنوب دانست.

مرکز این منطقه، نخلستان های اطراف اروندرود – حد فاصل جزیره بلجانیه تا بصره است – که عرض آن 4 تا 5 کیلومتر و طول آن حدود 15 کیلومتر می باشد.

زمین منطقه عملیاتی از دو جهت دارای خصوصیات مهمی می باشد:

1- وجود نهرها و کانال های کشاورزی که عمق مناسبی دارد و از آن ها می توان برای پدافند استفاده کرد.

2- جناحین منطقه عملیاتی که از شمال به آب گرفتگی شلمچه و کانال ماهی گیری و از جنوب به خور زبیر و زمین های باتلاقی اطراف آن منتهی می شود و دشمن در آن قدرت پاتک ندارد.

استعداد دشمن

شمال منطقه عملیاتی در حوزه استحفاظی سپاه سوم و جنوب آن در حوزه استحفاظی سپاه هفتم عراق قرار داشت. لشکر 11 پیاده از سپاه سوم و لشکر 15 پیاده از سپاه هفتم در منطقه حضور داشتند. در ذیل اسامی کلیه یگان هایی که قبل و حین عملیات در منطقه حضور یافتند، آورده شده است:

یگان های پیاده

تیپ های 19، 22، 104، 111، 802 ، 805، 107، 102، 702، 420، 421، 429، 45، 112، 47، 23، 238، 436، 802، 501، 402، 117 و 28

یگان های زرهی

تیپ های 16، 30 و یک گردان مستقل

یگان های مکانیزه

تیپ های 25 و 8

گارد ریاست جمهوری

تیپ های 2 و 4 از لشکر1 کماندویی و تیپ های 7 و 8 از لشکر 2 پیاده

نیروی مخصوص

تیپ های 66 و 68

کماندو

تیپ4 کماندویی ستاد کل و گردان کماندویی لشکر 26

جیش الشعبی

قاطع 58 المثنی

قوای خودی

هدایت فرماندهی عملیات بر عهده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیاء (ص) سپاه پاسداران بود و چهار قرارگاه عملیاتی نیز اجرای آن را بر عهده داشتند.

قرارگاه نجف هدایت نیروهای زیر را به عهده داشت :

لشکر 19 فجر

لشکر 5 نصر

لشکر 17 علی ابن ابی طالب (ع)

لشکر 155 ویژه شهدا

تیپ 21 امام رضا (ع)

تیپ 57 حضرت اباالفضل (ع)

تیپ 12 حضرت قائم (ع)

4 گردان توپخانه

قرارگاه قدس و لشکر 25 کربلا هدایت نیروهای زیر به عهده داشتند

لشکر 41 ثارالله (ع)

لشکر 10 سید الشهدا(ع)

4 گردان توپخانه

قرارگاه کربلا

لشکر 27 محمد رسول الله (ص)

لشکر 14 امام حسین (ع)

لشکر 8 نجف اشرف

لشکر 31 عاشورا

تیپ 44 قمربنی هاشم (ع)

لشکر 32 انصار الحسین (ع)

4 گردان توپخانه

قرارگاه نوح هدایت نیروهای زیر را به عهده داشت

لشکر 7 ولی عصر (عج)

تیپ 33 المهدی (عج)

تیپ 18 الغدیر

ناو تیپ امیرالمومنین (ع)

4 گردان و 1 آتش بار توپخانه

هم چنین، دو تیپ توپخانه تحت امر قرارگاه مرکزی بودند

تیپ 63 خاتم الانبیاء (ص) با 4 گردان و 2 آتش بار

تیپ 15 خرداد با 4 گردان و 2 آتش بار

ضمناً از مجموع 352 گردان مورد نیاز، حدود 250 گردان آماده گردید که یگان های عمل کننده هر یک بین 7 تا 24 گردان را سازماندهی کرده و در خود جای دادند.

طرح عملیات

چهار منطقه شلمچه، ابوالخصیب، مقابل ام الرصاص و جزیره مینو – به این دلیل که به لحاظ مانور، آتش، عقبه و پشتیبانی به هم وابسته اند – برای انجام این عملیات بزرگ انتخاب گردید. بر همین اساس، هر یک از چهار منطقه فوق به عنوان خط حد یک قرارگاه عملیاتی تعیین شد:

قرارگاه نجف: از شمال پنج ضلعی شلمچه تا جزایر بوارین و ام الطویله پیشروی در محور شلمچه

قرارگاه قدس: انجام حرکت اصلی عملیات با عبور از تنگه ام الرصاص – بوارین و پیشروی در محور پتروشیمی و ابوالخصیب.

قرارگاه کربلا: مقابله با پاتک دشمن از مقابل جزیره ام الرصاص، تامین کل منطقه و پیشروی تا جاده دوم و سوم.

قرارگاه نوح: تامین جناح چپ و پیشروی در مقابل جزیره مینو.

هم چنین، یگان های تحت امر این قرارگاه ها می بایست طی شش مرحله به اهداف نهایی خود – از شمال به تنومه و از جنوب به پشت کانال بصره برسند.

شرح عملیات

عملیات می بایست در ساعت 22:30 مورخ 3/10/1365 آغاز شود. به همین خاطر غواص های خودی ساعاتی قبل به درون آب رفته و به سمت خط دشمن حرکت کردند. در این میان، نیروهای دشمن که کاملا آماده و هوشیار بودند ضمن پرتاب منور، با تیربار و خمپاره به طرف نیروهای خودی شلیک می کردند. در مجموع، عملیات خارج از کنترل و هدایت فرماندهی قرار گرفته بود و قبل از هر دستوری یگان ها با توجه به نوع وضعیت و هوشیاری و عکس العمل دشمن به محض رسیدن به ساحل، درگیری را آغاز می کردند. در این حال، رمز عملیات (یا محمد) حدود ساعت 22:45 اعلام شد و نیروهای عمل کننده فقط توانستند در جزایر سهیل، قطعه، ام الرصاص، ام البابی و بلجانیه نفوذ کنند و در بعضی مناطق نیز به صورت موضعی رخنه نمایند.

در مقابل، نیروهای دشمن با پرتاب پی در پی منور و اجرای چند مورد بمباران کنار نهر عرایض (عقبه برخی از یگان ها) و هم چنین اجرای آتش موثر روی رودخانه اروند، عملا سازمان غواص ها و نیز نیروهای موج دوم و سوم را به هم زد. به طوری که نیروهای یگان های مجاور بعضا پراکنده شده و اغلب نمی توانستند روی هدف عمل نمایند.

یکی از مناطق حساس عملیات، جزیره ام الرصاص و نوک بوارین بود که به رغم تلاش بسیاری که برای تصرف آن انجام شد، به خاطر هوشیاری دشمن امکان ادامه درگیری از میان رفت. دشمن با شلیک پرحجم تیربار روی آب، از عبور نیروها از تنگه ام الرصاص – بوارین جلوگیری کرد. مضافا به این که به خاطر حساسیتی که دشمن نسبت به ام الرصاص داشت، در پدافند آن از 9 رده مانع طبیعی و مصنوعی بهره می برد، به طوری که هرگاه از هر خط عقب رانده می شد، در خط بعدی که نسبت به خط قبلی اشراف و تسلط داشت، مقاومت می کرد.

در این حال، با توجه به هوشیاری دشمن، امکان ادامه عملیات میسر نبود، لذا به منظور حفظ قوا و طراحی مجدد عملیات آتی، از ادامه نبرد اجتناب شد.

نتایج عملیات

میزان تلفات و ضایعات وارده بر دشمن به شرح ذیل می باشد:

حدود 8000 کشته و زخمی

حدود 60 اسیر

انهدام حدود 70 دستگاه زرهی، مکانیزه و خودرو

انهدام تعداد زیادی سلاح سبک و نیمه سنگین

خلاصه گزارش عملیات :

نام‌ عملیات: كربلای‌ 4 (آبی‌ - خاكی)

زمان‌ اجرا: 3/10/1365

مدت‌ اجرا: 2 روز

تلفات‌ دشمن‌: ۷۰۶۰ كشته، زخمی‌ و اسیر

رمز عملیات: محمد رسول‌ الله

مكان‌ اجرا: جزایر دهانه‌ شمال‌ غربی‌ خلیج‌ فارس‌ - جنوبی‌ترین‌ محور جنگ‌

ارگان‌های‌ عمل‌كننده: رزمندگان‌سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامی‌

اهداف‌ عملیات: تهدید شهر بصره‌ از سمت‌ جنوب‌ و تصرف‌ جزیره‌ ام‌ الرصاص‌ و ابوالخطیب‌ عراق‌ و محاصره‌ نیروهای‌ دشمن‌ در شبه‌ جزیره‌ .

=====================================================================

عملیات کربلای 4

براساس راهبرد نظامی ارائه شده از سوی سپاه پاسداران به مسئولین کشور، برای نیل به پیروزی در جنگ می بایست در جبهه جنوب، جاده های شمالی و جنوبی بصره و نیز در جبهه شمالی، جاده های مواصلاتی کرکوک به بغداد قطع و یا تهدید شوند و در نتیجه، صدور نفت عراق به خارج کاملا قطع گردد و سپس حرکت اصلی به سمت بغداد آغاز شود.

بر همین اساس، محاصره و سپس تصرف شهر بصره به عنوان هدف عملیات اصلی سپاه پاسداران در سال 1365 مورد توجه قرار گرفت که برای تحقق آن به کارگیری حدود 500 گردان و آن هم از سه محور ضرورت یافت لیکن به دلیل مشکلاتی همچون ضعف امکانات نظامی تنها یک محور – به عنوان تنها راه باقی مانده جنگ در جبهه جنوب – انتخاب شد.

به عبارت دیگر، پس از حذف دو محور احاطه ای (هور و فاو) منطقه شلمچه و ابوالخصیب به منظور انجام عملیاتی بزرگ و سرنوشت ساز برگزیده شد.

 

 

اهداف عملیات

تصرف شهر بصره و تهدید جاده صفران – بصره

 

منطقه عملیات

منطقه عملیاتی ابوالخصیب و شلمچه دارای ارزش ها و ویژگی های مهم سیاسی و نظامی است و می توان آن را مهم ترین منطقه عملیاتی در جبهه جنوب دانست.

مرکز این منطقه، نخلستان های اطراف اروندرود – حد فاصل جزیره بلجانیه تا بصره است – که عرض آن 4 تا 5 کیلومتر و طول آن حدود 15 کیلومتر می باشد.

زمین منطقه عملیاتی از دو جهت دارای خصوصیات مهمی می باشد:

1- وجود نهرها و کانال های کشاورزی که عمق مناسبی دارد و از آن ها می توان برای پدافند استفاده کرد.

2- جناحین منطقه عملیاتی که از شمال به آب گرفتگی شلمچه و کانال ماهی گیری و از جنوب به خور زبیر و زمین های باتلاقی اطراف آن منتهی می شود و دشمن در آن قدرت پاتک ندارد.

استعداد دشمن

شمال منطقه عملیاتی در حوزه استحفاظی سپاه سوم و جنوب آن در حوزه استحفاظی سپاه هفتم عراق قرار داشت. لشکر 11 پیاده از سپاه سوم و لشکر 15 پیاده از سپاه هفتم در منطقه حضور داشتند. در ذیل اسامی کلیه یگان هایی که قبل و حین عملیات در منطقه حضور یافتند، آورده شده است:

 

یگان های پیاده

تیپ های 19، 22، 104، 111، 802 ، 805، 107، 102، 702، 420، 421، 429، 45، 112، 47، 23، 238، 436، 802، 501، 402، 117 و 28

یگان های زرهی

تیپ های 16، 30 و یک گردان مستقل

یگان های مکانیزه

تیپ های 25 و 8

گارد ریاست جمهوری

تیپ های 2 و 4 از لشکر1 کماندویی و تیپ های 7 و 8 از لشکر 2 پیاده

نیروی مخصوص

تیپ های 66 و 68

کماندو

تیپ4 کماندویی ستاد کل و گردان کماندویی لشکر 26

جیش الشعبی

قاطع 58 المثنی

قوای خودی

هدایت فرماندهی عملیات بر عهده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیاء (ص) سپاه پاسداران بود و چهار قرارگاه عملیاتی نیز اجرای آن را بر عهده داشتند.

 

قرارگاه نجف هدایت نیروهای زیر را به عهده داشت :

لشکر 19 فجر

لشکر 5 نصر

لشکر 17 علی ابن ابی طالب (ع)

لشکر 155 ویژه شهدا

تیپ 21 امام رضا (ع)

تیپ 57 حضرت اباالفضل (ع)

تیپ 12 حضرت قائم (ع)

4 گردان توپخانه

 

قرارگاه قدس و لشکر 25 کربلا هدایت نیروهای زیر به عهده داشتند

لشکر 41 ثارالله (ع)

لشکر 10 سید الشهدا(ع)

4 گردان توپخانه

قرارگاه کربلا

لشکر 27 محمد رسول الله (ص)

لشکر 14 امام حسین (ع)

لشکر 8 نجف اشرف

لشکر 31 عاشورا

تیپ 44 قمربنی هاشم (ع)

لشکر 32 انصار الحسین (ع)

4 گردان توپخانه

 

قرارگاه نوح هدایت نیروهای زیر را به عهده داشت

لشکر 7 ولی عصر (عج)

تیپ 33 المهدی (عج)

تیپ 18 الغدیر

ناو تیپ امیرالمومنین (ع)

4 گردان و 1 آتش بار توپخانه

 

هم چنین، دو تیپ توپخانه تحت امر قرارگاه مرکزی بودند

تیپ 63 خاتم الانبیاء (ص) با 4 گردان و 2 آتش بار

تیپ 15 خرداد با 4 گردان و 2 آتش بار

ضمناً از مجموع 352 گردان مورد نیاز، حدود 250 گردان آماده گردید که یگان های عمل کننده هر یک بین 7 تا 24 گردان را سازماندهی کرده و در خود جای دادند.

 

طرح عملیات

چهار منطقه شلمچه، ابوالخصیب، مقابل ام الرصاص و جزیره مینو – به این دلیل که به لحاظ مانور، آتش، عقبه و پشتیبانی به هم وابسته اند – برای انجام این عملیات بزرگ انتخاب گردید. بر همین اساس، هر یک از چهار منطقه فوق به عنوان خط حد یک قرارگاه عملیاتی تعیین شد:

قرارگاه نجف: از شمال پنج ضلعی شلمچه تا جزایر بوارین و ام الطویله پیشروی در محور شلمچه

قرارگاه قدس: انجام حرکت اصلی عملیات با عبور از تنگه ام الرصاص – بوارین و پیشروی در محور پتروشیمی و ابوالخصیب.

قرارگاه کربلا: مقابله با پاتک دشمن از مقابل جزیره ام الرصاص، تامین کل منطقه و پیشروی تا جاده دوم و سوم.

قرارگاه نوح: تامین جناح چپ و پیشروی در مقابل جزیره مینو.

هم چنین، یگان های تحت امر این قرارگاه ها می بایست طی شش مرحله به اهداف نهایی خود – از شمال به تنومه و از جنوب به پشت کانال بصره برسند.

 

شرح عملیات

عملیات می بایست در ساعت 22:30 مورخ 3/10/1365 آغاز شود. به همین خاطر غواص های خودی ساعاتی قبل به درون آب رفته و به سمت خط دشمن حرکت کردند. در این میان، نیروهای دشمن که کاملا آماده و هوشیار بودند ضمن پرتاب منور، با تیربار و خمپاره به طرف نیروهای خودی شلیک می کردند. در مجموع، عملیات خارج از کنترل و هدایت فرماندهی قرار گرفته بود و قبل از هر دستوری یگان ها با توجه به نوع وضعیت و هوشیاری و عکس العمل دشمن به محض رسیدن به ساحل، درگیری را آغاز می کردند. در این حال، رمز عملیات (یا محمد) حدود ساعت 22:45 اعلام شد و نیروهای عمل کننده فقط توانستند در جزایر سهیل، قطعه، ام الرصاص، ام البابی و بلجانیه نفوذ کنند و در بعضی مناطق نیز به صورت موضعی رخنه نمایند.

در مقابل، نیروهای دشمن با پرتاب پی در پی منور و اجرای چند مورد بمباران کنار نهر عرایض (عقبه برخی از یگان ها) و هم چنین اجرای آتش موثر روی رودخانه اروند، عملا سازمان غواص ها و نیز نیروهای موج دوم و سوم را به هم زد. به طوری که نیروهای یگان های مجاور بعضا پراکنده شده و اغلب نمی توانستند روی هدف عمل نمایند.

یکی از مناطق حساس عملیات، جزیره ام الرصاص و نوک بوارین بود که به رغم تلاش بسیاری که برای تصرف آن انجام شد، به خاطر هوشیاری دشمن امکان ادامه درگیری از میان رفت. دشمن با شلیک پرحجم تیربار روی آب، از عبور نیروها از تنگه ام الرصاص – بوارین جلوگیری کرد. مضافا به این که به خاطر حساسیتی که دشمن نسبت به ام الرصاص داشت، در پدافند آن از 9 رده مانع طبیعی و مصنوعی بهره می برد، به طوری که هرگاه از هر خط عقب رانده می شد، در خط بعدی که نسبت به خط قبلی اشراف و تسلط داشت، مقاومت می کرد.

در این حال، با توجه به هوشیاری دشمن، امکان ادامه عملیات میسر نبود، لذا به منظور حفظ قوا و طراحی مجدد عملیات آتی، از ادامه نبرد اجتناب شد.

 

نتایج عملیات

میزان تلفات و ضایعات وارده بر دشمن به شرح ذیل می باشد:

حدود 8000 کشته و زخمی

حدود 60 اسیر

انهدام حدود 70 دستگاه زرهی، مکانیزه و خودرو

انهدام تعداد زیادی سلاح سبک و نیمه سنگین

 

خلاصه گزارش عملیات :

نام‌ عمليات: كربلاي‌ 4 (آبي‌ - خاكي)

زمان‌ اجرا: 3/10/1365

مدت‌ اجرا: 2 روز

تلفات‌ دشمن‌: ۷۰۶۰ كشته، زخمي‌ و اسير

رمز عمليات: محمد رسول‌ الله

مكان‌ اجرا: جزاير دهانه‌ شمال‌ غربي‌ خليج‌ فارس‌ - جنوبي‌ترين‌ محور جنگ‌

ارگان‌هاي‌ عمل‌كننده: رزمندگان‌سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامي‌

اهداف‌ عمليات: تهديد شهر بصره‌ از سمت‌ جنوب‌ و تصرف‌ جزيره‌ ام‌ الرصاص‌ و ابوالخطيب‌ عراق‌ و محاصره‌ نيروهاي‌ دشمن‌ در شبه‌ جزيره‌





نقشه عملیات

 

==========================================================

امداد غیبی در عملیات کربلای 4 عملیاتی که لو رفت


شب عملیات بود،قرار بود گروه ان غواصی ما از رودخانه عبور کند و از 30 متری عراقی ها رد بشود و به عقبه که 9 الی 10 کیلومتر دورتر بود حمله کند و خط را بشکند.سخت ترین مرحله کار عبور از رودخانه بود. ما برای این کار از مدتها پیش طرهها و برنامه های زیادی را بررسی کرده بودیم. زیرا عبور 200 نفر غواص از رودخانه، از فاصله 30 متری دشمن کار بسیار سختی بود.برای این کار ما نوعی طناب را تهیه کردیم که در فاصله ای معین این طناب 2 حلقه به دو سمت طراحی شده بود که افراد گروهان 2 به 2 در کنار هم(یک نفر سمت راست و دیگری سمت چپ طناب)قرار گرفته و مچ های خود را در حلقه قرار دهند.دلیل این حرکت این بود که:


1- اگر یک غواص به سمت چپ یا راست منحرف شد، کل ستون به سمت چپ یا راست منحرف شود تا کسی از بچه ها از خط گروهان جدا نشود.
2- اگر یک غواص در وسط ستون دچار مشکل شد، نفر کناری کم کاری یا عدم حرکت او را جبران کند.در این صورت حرکت ستون متوقف نمی شد.
بعد از طراحی و ساخت طناب اون رو به دست یکی از بچه ها دادم و گفتم: تو تا لب رودخانه هیچ کاری نباید بکنی الّا این که این طناب رو سالم برسونی اونجا گره یا لول بخورد.
شب عملیات وقتی به لب رودخانه رسیدم ، من شخصا به سر ستون رفتم و به اون برادر گفتم طناب بیاره.
اما از همون چیزی که می ترسیدم اتفاق افتاد. وقتی اومدم طناب رو باز کنم متوجه شدم طناب گره خورده. خیلی عصبانی شدم. دو سه تا حرفم به اون بسیجی زدم که مگه نگفتم مراقب طناب باش؟؟ اون هم گفت : به خدا مراقب بودم حاجی.....تقصیر من نبود.حالا چی بین ما ردّ و بدل شد مهم نیست و نبود. مهم این بود که طناب گره خورده بود و من هرچه تلاش می کردم طناب بیشتر گره می خورد و از اون طرف مسئول اطلاعات عملیات ما هی بهم می گفت: دلرباییان چی شد؟ زود باش! چون بدون طناب نمی شد از رودخانه رد شد. اونجا بود که سرو رو گرفتم بالا و گفتم:خدایا چرا؟چرا اینطوری شد؟ این همه سختی کشیدیم...
تو همین حین بود که یهو دیدم....

تتتتتتته...صدای رگبار دوشکا و 4 لول بعثی ها بلند شد.پشت سر هم منوّر بود که می رفت رو آسمون.
حالا ما مونده بودیم که چی شد؟از کجا فهمیدن ما اینجاییم؟اصلا فهمیدن؟ و.... .بعد از چند لحظه سرمو آروم از لای نی ها آوردم بیرون که ببینم چه خبره! آقا چشمتون روز بد نبینه...دیدم این خط جلوی بعثی ها که اونور رودخانه بودند همه بیدار و آماده باش رودخانه رو گرفتن زیر آتیش .
گشتهای عراقی هم را افتادن تو رودخانه و توی نیزارهارو کور میزنن. حدود یک ربع بعد یک هواپیمای بعثی اومد و روی منطقه منوّر ریخت.منطقه عین روز روشن شده بود و تکون نمی تونستیم بخوریم.من وقتی هواپیمارو دیدم با خودم گفتم چطوری هواپیما با این سرعت اومد رو منطقه؟تا اینا بیسیم بزنن به فرماندهی،اونام با نیرو هوایی خودشون هماهنگ کنن،تا هواپیما تیک آف کنه کلّی طول می کشه.بعد چطوری اینقدر سریع هواپیما اومد رو منطقه؟اونجا بود که شک کردم نکنه عملیات لو رفته و اینا از قبل آماده بودند؟
خلاصه تو این گیر و دار متوجه شدیم گروهان غواصی کنار ما که از بچه های لشکر 31 عاشورا بودند و موازی با ما حرکت می کردند زدن به آب و وسط آب گیر افتاده بودند.محشری به پا شده بود، بعثی های نامرد با گشتن بچه های ما تفریح می کردند.طوری تک تک بچه های غواص رو با تیر رسام می زدند.تیر های رسام به سر بچه ها می خورد طوری که غواص یک متر از آب می اومد بالا و دوباره می افتاد تو آب.واقعا صحنه های دردناکی بود.بچه ها رو جلوی چشمای ما شهید می کردند ولی ما نمی تونستیم کاری بکنیم چون تسلط بعثی ها روی رودخانه اونقدر زیاد بود که اگه دخالت می کردیم تنها نتیجه این بود که بچه های گردان ما هم شهید می شدند و عملا گروهان ما هم از بین میرفت و به همین دلیل پا رو احساسمون گذاشتیم و به حرف عقل گوش دادیم....
ما درست پشت نی زارها بودیم و بعثی ها ما رو نمی دیدند ولی گه گاهی تیرهای کوری که می زدند به بچه های ما می خورد.به بیسیم چی گفتیم با عقب تماس بگیر ببینیم چیکار باید بکنیم.دیدیم بیسیم هم آسیب دیده و قطعه.
من به مسئول اطلاعات عملیات و مسئول گروهان گفتم: آقا شما نمی دونید چی کار باید بکنیم؟
گفتند: نه
گفتم: من می دونم
گفتند: چی؟
گفتم: عقب گرد ...
از سر ستون شروع کردم وتا ته ستون تو گوش تک تک بچه ها گفتم: عقب گرد...عقب گرد.همه بچه همونطور نشته و در جا عقب گرد کردند و حرکت کردیم به سمت خاکریز خودی.همینکه رسیدیم دم خاکریز، یکی از بچه های اطلاعات عملیات لشکر اومد رو خاکریز و ....

یکی از بچه های اطلاعات عملیات اومد بالای خاکریز و داد زد که شما چرا دارین میاین عقب؟ مسئول شما کیه؟
فرمانده گروهان ما گفت: دلبرییان برو ببین این کیه تو این آتیش رو خاکریز داره داد می زنه و بچه هارو اینجا نگه داشته؟الان بچه هارو می زنن....
من از عقب ستون خودمو رسوندم به سر ستون و با عصبانیت گفتم: چته هی هوار می کشی؟چی میگی زیر این آتیش؟مسئول اینا منم،حرفتو بگو....
گفت:شماها چرا دارین می کشین عقب؟ شما باید از فرماندهی دستور بگیرید.
گفتم: فرماندهی دستور دیگه ای داده؟کاری نداره، من بچه هارو اینجا نگه می دارم تو برو ببین دستور چیه؟
گفت:باشه.فقط همینجا بمونیدها!
گفتم:باشه.از جامون تکون نمی خوریم
اما همین که رفت من بدون توجه به حرف و قولی که به اون داده بودم به بچه ها گفتم: همه پشت خاکریز...برین تو سنگرها.
وقتی بچه هارو تو سنگرها سازماندهی کردیم،رفتم عقب تا خبر بگیرم که چیکار باید بکنی؟ یهو چشمم افتاد به مجید مصباح(فرمانده اطلاعات عملیات لشگر).دیگه بهتر از این نمی شد.رفتم جلو و سلام علیک کردمو گفتم:آقا مجید چیکار کنیم؟
آقا مجید گفت: دلرباییان به بچه هاتون بگین برن عقب و خودشون رو برسونن به خرم شهر،هیچ کاری هم به گروهان و گردان و لشگر نداشته باشن،فقط بکشن عقب و خو دشون رو برسونن به خرمشهر.عملیات لو رفته،هر کی رفته که رفت.هر کی مونده عقب نشینی به سمت خرمشهر....اونجا من هم خوشحال شدم که تصمیمم درست بوده و هم ناراحت و نگران که چجوری بچه هارو ببریم عقب.
چشمتون روز بد نبینه...صبح روز بعد منطقه شده بود محشر کبری.بارون خمپاره و توپ میومد.وجب به وجب منطقه رو خمپاره 60 می زدند،طوری که دیگه تبر کلاش و دوشکا برامون مهم نبود.همینطور که داشتیم می اومدیم از رو سرمون و بغا گوشمون صدای ویز ویزه تیرهای کلاش می اومد.وقتی رسیدیم به مقر دیدیم یا ابلفضل...تویوتاها یکی یکی میان و بچه ها هم حمله میکنن و ماشین رو پر می کنند و تویوتاها هم تخته گاز می روند به سمت خرمشهر....
خلاصه ماهم با یکی از این تویوتاها برگشتیم خرمشهر.وقتی رسیدیم خرمشهر به ما گفتن اون یکی گروهان لشگر رفته و زده به خط دشمن!!.تصور کنید یک گروهان رفته جلو و با دشمن درگیر شده بدون اینکه بدونه عملیات لو رفته و عقبش قطع شده.....
هیچ کس نمی دونست سر اون گردان چی اومده...غربت و سکوت عجیبی بین بچه ها افتاده بود.تو تمام مدتی که تو جبهه بودم هیچ غم و غربتی سنگین تر از غمی که بعد لو رفتن عملیات کربلای 4 بخاطر مظلومیت اون برادرای از دست رفته رو دل بچه ها نشست ندیدم .بعد ها تلویزیون عراق رو گرفتیم که ببینیم چه بلایی سر بچه ها اومده.یادم نمیره بعثی ها چه رفتاری با بچه های ما می کردند....لایه نیزارها را می افتادند و به تک تک بچه ها حتی غواصی که فقط پاهاش تیر خورده بود تیر خلاص می زدند.....

اونجا بود که فهمیدم حکمت اون طناب گره خورده چی بود؟چون اگه اون طناب گره نمی خورد گرو هان ما هم می رفت و.......
و به این ترتیب گردان یا سین عملا برای عملیات کربلای 5 دیگه گروهان غوّاصی نداشت....

علل ناموفق بودن عملیات

بعد از فاش شدن قضیه مك‌فارلین (دبیر شورای امنیت ملی ریگان، رییس جمهور وقت امریكا) عراقی‌ها به امریكا بدبین شدند. امریكا برای به‌دست‌ آوردن دوباره اعتبار خود در قبال عراق سعی كرد با كمك جاسوسی و اطلاعاتی به این كشور به نحوی جبران مافات كند، بنابراین برای این كار دقیق‌ترین و جزئی‌ترین خبرها را درباره عملیات كربلای 4 در اختیار عراقی‌ها قرار داد. اظهارات مقامات عراقی در مورد اهداف عملیات و نتیجه آن حاكی از آن بود كه اطلاعات ارسالی به عراق حاوی نكات قابل ملاحظه‌ای بوده است. حتی رادیوی عراق پیشاپیش تبلیغات می‌كرد كه عملیات ایرانیان شكست خورده است و وزیر دفاع عراق ضمن تشكر از امریكا اظهار داشت: ما به خاطر این اطلاعات از آنان تشكر می‌كنیم اما به آنان خاطرنشان می‌كنیم كه در مقایسه با برخوردشان با ایران در این مورد تعادل برقرار نبوده‌است. تجربه دشمن از عملیات فاو و عبور غواص‌ها از اروند و نیز مسلح كردن زمین در محورهای حمله آن‌گونه كه امكان مقابله با مهاجمان را برای آن‌ها فراهم می‌ساخت.

 

به نقل از : برادر دلرباییان

==========================================================

عملیاتی که لو رفت - کربلای 4


در شرایـطی که منابـع صنعتـی و اقتصادی و مراکز آب و برق کشور هدف بمباران شدید و گسترده دشمن قرار داشت، در تاریخ 3/10/65 با چهار قرارگاه به نامهای نجف، قدس، کربلا و نوح عملیاتی آغاز شد با نام کربلای 4 و با رمز " یا محمد (ص) .

 
دشمن با استفاده از اطلاعاتی که توسط عوامل بیگانه در اختیارش گذاشته شده بـود، از هـوشیاری کامل برخوردار شده ، لذا بـا استفاده از تاکتیک های ضدغواص و شناور، مانع از انجام عملیات بر اساس پیش‌بینی‌های قبلی شد. دشمن از همان شب عملیـات بـا استفـاده از منورهــای پیاپی و اجرای چند مورد بمباران کنار نهر عرایض (عقبه برخی از یگانها) و همچنین اجرای آتش مؤثر بر روی رودخانه اروند، عملاً سازمان نیروهای غواص را به هم زد، به طوری که نیروها بعضاً پراکنده شده و عمدتاً نمی‌توانستند به طور دقیق روی هدف عمل نمایند.

یـکی از مناطـق حساس عملیات، جزیره ام‌الرصاص و نـوک بوارین بود که به رغم کوشش های بسیار که برای تصرف آن صورت گرفت، به خاطر اتش شدید دشمن امکان ادامه درگیری از میان رفت. دشمن با شلیک آتش تیربار روی آب به صورت ضربدری و بـاحجم زیـاد، مانـع عبـور نیروهـا از تنگـه ام‌الرصـاص ـ بـوارین شد بـه رغم کـوشش های بسیـار ، عملاً ادامـه نبرد بـدون اینکه چشم‌انداز روشنی داشته باشد با مشکلات عدیده‌ای توأم شد، لذا به منظور حفظ قوا و طراحی مجدد عملیات آتی، از ادامه نبرد اجتناب شد.

علل عدم موفقیت عملیات :

در میان عوامل متعددی که سرنوشت عملیات کربلای 4 را رقم زد دو عامل بیش از بقیه تعیین کننده بود:

دشمن با استفاده از اطلاعاتی که توسط عوامل بیگانه در اختیارش گذاشته شده بـود، از هـوشیاری کامل برخوردار شده ، لذا بـا استفاده از تاکتیک های ضدغواص و شناور، مانع از انجام عملیات بر اساس پیش‌بینی‌های قبلی شد.

الف: افشا شدن عملیات :

نحوه برخورد نظامی عراق با عملیات کربلای 4 و اظهارات بعدی مقامات نظامی این کشور دلالت بر این داشت که وسیله هوشیاری دشمن صرفاً مشاهده تحرکات نیروهای ایرانی نبـود، بلکه آنها عمدتـاً بــراطلاعات واصله از دستگاه جاسوسی آمریکا تکیه داشتند.

چنـانکـه قبـلاً اشـاره شد، در آن مقـطـع ارائـه اطـلاعـات نـظـامی بـه عـراق و مقابـله با هر گونه پیروزی جمهوری اسلامی، به عنوان یک مسئله اساسی و اصولی برای آمریکا مطرح بود چون با تزلزل حاکمیت عراق، روسها از موقعیت به دست آمده نهایت بهره‌برداری را می‌نمودند.

اظهارات بعدی برخی از مقامات عراقی در مورد اهداف عملیات و نتایج آن حاکی از آن است که اطلاعات ارسالی به عراق حاوی نکات قابل ملاحظه‌ای بوده است:

«هـدف ایـران شهـر بـصره بـوده و هست … ایرانی ها اگر موفق می‌شدند هدف های خود را تحقق بخشند، ارتباط میان سپاه سوم و هفتم را قطع می‌کردند و تمام فاو ،خورعبدالله و شمال بصره را به اشغال خود در می‌آوردند. علت شکست کنونی این است که ما آماده بودیم و نقشه‌های لازم را طرح کردیم … و از درسهای فاو استفاده نمودیم.»
 
نکته قابل توجه در اظهارات بعدی عدنان خیرالله، اشاره مستقیم وی به اطلاعات واصله از آمریکا بود. وزیر دفاع عراق ضمن تشکّر از آمریکا اظهار داشت:

«ما بـه خاطر ایـن اطلاعات از آنان تشکّر می‌کنیم. امـا به آنان خاطر نشان می‌کنیم که در مقایسه با برخوردشان با ایران، در این مورد تعادل برقرار نبوده است.»

ب: استفاده از تجارب عملیات فاو توسط عراق :

اتـخـاذ استراتژی دفـاع متحرک عـلاوه بر اهـداف اصلی، تناظر بـر این امر بود که دشمن با ایجاد تأخیر در عملیات بعدی جمهوری اسلامی که مرتباً تبلیغات آن نیز در سطح کشور صورت می‌گرفت، تلاش کرد که تا از یکسو زمین عمومی منطقه فاو تا بصره را مسلح نماید و امکان ادامه عملیات فاو را دراین منطقه از بین ببرد و ازسوی دیگرتدابیری برای مقابله با تاکتیکهای ویژه آن عملیات بیندیشد.

عراقیها طی فرصت حاصله توانستند با توجه به تاکتیک نیروهای سپاه برای عبور از رودخانه که عمدتاً متکی به نیروهای غوّاص بود و با در نظر گرفتن شرایط و وضعیت جزر و مّد آب، تاکتیک های جدیدی را برای مقابله با نیروی غّواص اتخاذ کنند.

 روزنامه ساندی تلگراف نوشت:

«پیروزی عراق، آن حماسه نظامی که عدنان خیرالله ادعا کرده، نبود. اما ثابت کرد که مراکز دفاعی عراق می‌تواند در مقابل ایران مقاومت کند.»

بنابراین، در آستانه عملیات کربلای 4 دشمن بااستفاده از یک فرصت ده ماهه با مسلح کردن زمین منطقه، ایجاد مواضع و استحکامات در ساحل رودخانه و همچنین آرایش سلاح برای پوشاندن سطح آب جهت ممانعت از حرکت نیروهای غواص و سایر اقدامات، از آمادگی لازم برای مقابله با تهاجم رزمندگان اسلام برخوردار شده بود.

بازتاب عملیات کربلای 4:

عراقیها که از مدتها قبل نسبت به اجرای عملیات گسترده و سرنوشت‌ساز از سوی ایران، دراضطراب و نگرانی بودند،بلافاصله پس از عدم حصول نتیجه مطلوب ایران از عملیات مزبور، تبلیغات وسیعی را مبنی بر شکست نبرد سرنوشت‌ساز آغاز کردند. عراقیها با تأکید بر گستردگی این عملیات با هدف تصرف بصره، در نظر داشتند بر پیروزی عراق تأکید نمایند. فرمانده سپاه هفتم عراق طی مصاحبه‌ای، در مورد عملیات اظهار داشت:

«هدف ایران ازحمله اخیر به خاک عراق، اشغال منطقه بصره و یکسره کردن جنگ به نفع خود بود …حمله اخیر ایران یک حمله گسترده و وسیع بود و شکست آن موجب متلاشی شدن نیروهای ایران گردید. اما این بدان معنا نیست که ایران بار دیگر نیروهای خود را جمع‌آوری نکرده و به عراق حمله نکند.»

فرمانده سپاه سوم عراق نیز طی مصاحبه‌ای، با اشاره به تاکتیک عملیات و عواقب زیان‌آور آن برای عراق در صورت پیروزی ایران، گفت:
 
 
«خطرناکترین محور عملیاتی جنوب،حّد فاصل مرزهای مشترک میان سپاههای هفتم و سوم می‌باشد، زیرا از طریق سپاه سوم می‌توان به منطقه شلمچه نفوذ کرد واز آنجا به ابوالخصیب و سپس به بصره راه یافت و از منطقه سپاه هفتم می‌توان با نفوذ به عمق آن، به پشت سپاه هفتم رسید.»
در میان عکس‌العملهایی که به دنبال عملیات کربلای 4 در محافل سیاسی ـ نظامی و رسانه‌های عمومی جهان به وجودآمد، هیاهوی تبلیغاتی عراق مبنی بر شکست عملیات سرنوشت‌ساز، بیش از سایر مسائل مورد توجه قرار گرفته و اظهارات گوناگون را سبب گردید.در مرحله اول، برخی از رسانه‌ها سروصدای زیاد عراق را بنا به وضعیت خاّص سیاسی حاکمان عراق، تلاش در جهت افزایش ثبات سیاسی ـ نظامی و تقویت روحیه ارتش عراق تلقی کردند، چنانکه روزنامه دی‌ولت نوشت:«سر و صدای زیاد عراق مبنی بر کسب پیروزی، برای دامن زدن به جنگ روانی است. این‌گونه اعمال برای تقویت روحیه مردم عراق بود دلیلی بر خسته بودن مردم این کشور از جنگ می‌باشد.»

در همین زمینه، روزنامه تایمز مالی اقدامات تبلیغاتی عراق را به عنوان کودتای تبلیغاتی برای صدام ذکر کرده، نوشت:

«دیپلمات ها در بغداد و مقامات واشنگتن این عملیات را کوچکتر از آنچه که ادعا شده، دانسته‌اند. دیپلمات ها معتقدند که این پیروزی عراق یک کودتای تبلیغاتی به موقع برای صدام، در پایان سالی که در آن عراق  فاو را از دست داده بود به حساب می‌آید."

در میان عکس‌العملهایی که به دنبال عملیات کربلای 4 در محافل سیاسی ـ نظامی و رسانه‌های عمومی جهان به وجودآمد، هیاهوی تبلیغاتی عراق مبنی بر شکست عملیات سرنوشت‌ساز، بیش از سایر مسائل مورد توجه قرار گرفته و اظهارات گوناگون را سبب گردید.

علاوه برمطالبی که نسبت به ناباوری صاحبنظران سیاسی ـ نظامی درخصوص تبلیغات عراق ذکر شد، عامل اساسی‌تر، عدم مشابهت عملیات کربلای 4 با خصوصیات یک عملیات گسترده، در مقایسه با گذشته جنگ بود.

تنهاروزنامه ایندیپندنت در این زمینه نوشت:

«شکی نیست که این عملیات یک حمله گسترده و عمده به شمار می‌آید، ولی به هیچ‌وجه نمی‌توان آن را حمله نهایی دانست. ایران در این منطقه تعداد زیادی نیرو مستقر کرده است که در حمله اخیر، عمدة آنها شرکت نداشتند.»

گذشته از اینها، تحلیل های دیگری بر اساس نتیجه عملیات کربلای 4 ارائه شد که بعضاً آمادگی و قوّت عراق را در خصوص رویارویی با تهاجمات قوای نظامی ایران خاطر نشان می‌ساخت. در این زمینه روزنامه ساندی تلگراف نوشت:

«پیروزی عراق، آن حماسه نظامی که عدنان خیرالله ادعا کرده، نبود. اما ثابت کرد که مراکز دفاعی عراق می‌تواند در مقابل ایران مقاومت کند.»

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

منبع : برگرفته از کتاب سیری در جنگ های ایران و عراق

تبیان




03 / 10 / 1396 سـاعـت 0:0قبل از ظهر | بـازدیـد : 6713 | نـویـسـنـده : مـحـمـدرضـا قـاسـمـی | ( نـظـرات )
موضوع:[Post_Cat_Title]

ارسال نظر برای این مطلب
این نظر توسط احمدرضا در تاریخ 1393/10/14 و 19:11 دقیقه ارسال شده است


دلیل معصوم نبودن حضرت عباس (ع) و حضرت زینب (س) چیست؟ :

چه کسی گفته که آنها معصوم نیستند که ما دلایلش را بیان نماییم؟ نه تنها ایشان، بسیار دیگری نیز معصوم بوده‌اند؛ مگر لقب حضرت معصومه علیهاالسلام را امام رضا علیه السلام نداده‌اند؟ منتهی این بزرگواران در حد و جزو چهارده معصوم که تالی تلو و حد اعلای عصمت می‌باشند نبوده‌اند.

در خصوص عصمت به چند نکته مهم باید توجه نمود:
یک - عصمت، مرحله‌ی بالایی از کمال انسانی در تمامی شئون و فعلیت تمامی استعدادهای انسان است و مرهون علم، صیانت نفس و اخلاص در بندگی و عمل صالح می‌باشد.

دو – عصمت نیز مانند هر کمال دیگری (علم، حکمت، رأفت، رحمت، بصیرت و ...)، همه از اسمای الهی است و تجلی آن در مخلوقاتش، دارای مراتب متفاوت می‌باشد. چنان چه حتی در مورد انبیای الهی نیز فرمود، برخی برتر از برخی دیگر می‌باشند.

سه - عصمت، مرحله بالای معرفت و شناخت، و مرحله بالای ایمان به آن معرفت و شناخت است، که سبب می‌شود آدمی صاحب بصیرت شود، ظاهر بین نباشد، باطن هر نیت، کار، عمل و هر چیزی را ببیند و در واقع از ناسوت (عالم ماده) گذشته و با «ملکوت» مرتبط گردد.

یک مثال:
عقل، علم، آگاهی، ایمان و بصیرت، نگهدارنده (عاصم) انسان از خطا و لغزش و گناه و ضعف‌های دیگر هستند. به عنوان مثال: شاید یک کودک نداند که اگر نزدیک به آتش (ولو بسیار ضعیف، به حد شعله یک کبریت یا شمع گردد)، خطر او را تهدید می‌کند و به خاطر همین جهلش به آن نزدیک شود، اما کسی که علم یافت و به آن علم نیز ایمان و یقین پیدا کرد، خود را از آن نگه می‌دارد. این بازدارندگیِ خود، در همین حد نیز مصداقی از عصمت است.

چهار – از همین معنا و مثال معلوم می‌شود که \"عصمت\" در انسان صرفاً جبری نیست؛ یعنی چنین نیست که خداوند متعال کسی را معصوم قرار داده باشد و در خلقت او، هیچ اختیار و امکانی برای خروج از عصمت نداشته باشد، بلکه بازدارندگی و صیانت نفس خود به اختیار انجام می‌پذیرد.

پنج – عصمت از سویی ایجاد مصونیت از ارتکاب به گناه است و از سویی دیگر کمالی است که سبب بازدارندگی از هر گونه خطا، اشتباه، فراموشی و ... نیز می‌گردد.

شش – عصمت از گناه، برای همگان ممکن است، چرا که خداوند متعال به همگان امر فرمود که خود را از گناه و معصیت نگهدارید و بدیهی است که خداوند حکیم، به چیزی که در امکان و قدرت انسان نیست امر نمی‌کند. پس هر کسی می‌تواند معصوم از گناه باشد (البته به حد خود). [دقت کنیم که خیلی از کارها برای بنده و شما گناه محسوب نمی‌گردد، اما برای اولیاءالله و در رأس آنها پیامبر اکرم و اهل بیت صلوات الله علیهم اجمعین، گناه محسوب می‌گردد].

هفت – اما عصمت کامل از هر گونه خطا، اشتباه یا فراموشی، برای همگان ممکن نیست.

الف – پیامبر اکرم و اهل بیت صلوات الله علیه و آله، انسان کامل هستند، یعنی حد اعلای ممکن برای رشد و تعالی برای یک انسان، در آنها محقق شده و تجلی یافته است. از این رو آنان به معنای اتمّ و کامل «معصوم» از هر گونه گناه، خطا، اشتباه و فراموشی می‌باشند؛ لذا (به تعلیم وحی و آموزه‌های خودشان که معدن وحی و مخزن علم لایزال الهی می‌باشند) ایشان را \"معصوم\" (بدین معنا) نامیده و به غیر از آن چهارده نفر، هیچ کس دیگری را معصوم نمی‌دانیم.

ب – وقتی گفته می‌شود «امکان خطا، اشتباه و فراموشی»، معنایش این نیست که حتماً به این امور مبتلا و دچار می‌شوند، بلکه یعنی «امکانش» قابل نفی نیست، منتهی در انبیای الهی (با شدت و ضعف مرتبه‌ای که نسبت به یک دیگر در علم و عصمت دارند) و هم چنین چهارده معصوم علیهم‌السلام، این \"امکان\" نفی می‌شود.

حضرت زینب کبری علیهاالسلام:
*- حضرت زینب علیهاالسلام، تنها دختری در این عالم است که هم پدرش معصوم است و هم مادرش؛ مانند حضرات امام حسن و امام حسین علیهماالسلام که تنها فرزندان پسر دو معصوم هستند. حتی حضرات امیرالمؤمنین و فاطمه زهراء و دیگر امامان علیهم السلام نیز از این ویژگی برخودار نبوده‌اند.

*- حضرت زینب علیهاالسلام، محرم اسرار و از بزرگ‌ترین یاوران و حامیان شش معصوم (حضرات امیرالمؤمنین، فاطمه زهراء، امام حسن، امام حسین، امام سجاد و امام باقر علیهم السلام) بودند؛ آیا شخصی که از علوم، فضایل، ایمان و مراتب بالای کمال انسانی برخوردار نباشد و احیاناً مرتکب گناه (حتی صغیره) شده باشد، می‌تواند در به چنین رتبه و توفیقی نایل آید؟

*- حضرت زینب کبرا علیهاالسلام، از علم لدنی برخوردار بودند، چنان چه امام معصوم، حضرت سجاد علیه‌السلام می‌فرماید: «انت بحمداللّه عالِمَةٌ غَیر مُعلّمةٍ و فَهِمَةٌ غَیر مُفَهِمّةٍ»، یعنی: الحمد لله، شما عالمِ بدون معلم هستید و فهیمی هستید که کسی آن معارف و مفاهیم و حقایق عالم هستی را به شما تفهیم نکرده است.

حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام:
*- ایشان در مقامی از علم و فضیلت قرار داشتند که به «پدر فضل» ملقب و مشهور گردیدند.

*- ایشان در مقامی قرار داشتند که امام سجاد علیه‌السلام در حق ایشان فرمودند: «خداوند رحمت کند عمویم عباس بن علی علیه اسلام را، که به تحقیق ایثار و جانبازی کرد و جنگِ نمایانی نمود و خود را فدای برادرش ساخت، تا اینکه دستانش قطع شد و خداوند در مقابل، بسان عمویش جعفر طیار، دو بال به او عنایت کرد تا با آنها با ملائکه در بهشت پرواز نماید. و همانا عباس علیه السلام نزد خداوند تبارک و تعالی منزلتی دارد که جمیع شهدا در روز قیامت بر او غبطه خورند و تمنّای مقامش را نمایند» (خصال شیخ صدوق ، جلد 1 صفحه 35)

*- ایشان در مقامی از بصیرت بودند که امام صادق علیه‌السلام فرمودند: «کانَ عَمُّنا العَبَّاسُ (ع) نافِذَ البَصیرَة؛ عموی ما عباس (ع) بینشی ژرف داشته است» (اعیان الشیعه، ج 7، ص 430)

*- ایشان در مقامی از علم و ایمان و بصیرت بودند که امام صادق علیه‌السلام، هنگام زیارت قبر ایشان شهادت دادند: «اَشْهَدُ اَنَّکَ لَمْ تَهِنْ و لَمْ تَنْکُلْ و اَنَّکَ مَضَیْتَ علی بصیره مِنْ اَمرِک؛ گواهی می‌دهم که تو لحظه‌ای از خود سستی نشان ندادی و برنگشتی، بلکه مَشی تو بر ایمان و بصیرت در دین رقم خورده بود».

*- ایشان در مقامی از ولایت‌پذیری، معرفت، اطاعت و تبعیت از امام و شهادت قرار گرفتند که امام صادق علیه‌السلام فرمودند: «پس خداوند برترین و بیشترین و وافرترین و کامل ترین پاداش کسی را از میان آنان (مجاهدین و شهدای حق) که به پیمانشان وفا نمودند، دعوت او را پذیرفتند و از ولی امر خود طاعت کردند، به تو ارزانی فرماید.» (کامل الزّیارت ابن قولویه صفحه 257)»

*- ایشان که علمدار امام زمان‌شان بودند، در میان شهدای والا مقام کربلا (از خاندان و یاران)، تنها کسی بودند که وقتی به شهادت رسیدند، امام حسین علیه السلام فرمودند: «الْآنَ انْكَسَرَ ظَهْرِی وَ قَلَّتْ حِیلَتِی واضَیعَتا بَعدِ‌کَ یااَخی» یعنی: اکنون کمرم شکست و چاره‌ام اندک شد، وامصیبتا بعد از تو، ای برادر!

نتیجه:
پس هیچ تردیدی نمی‌ماند که آن دو بزرگوار، در مرتبه بسیار بالایی از علم، حلم، بصیرت، تعقل، فضل، ایمان، عمل و سایر کمالات انسانی قرار داشتند و بالتبع معصوم از گناه بودند، اما مرتبه کمالی و عصمت آنها (و هیچ کس دیگری)، در حد چهارده معصوم علیهم السلام نبوده و نمی‌باشد.

این نظر توسط احمدرضا در تاریخ 1392/10/17 و 20:35 دقیقه ارسال شده است

حقوق ماهیانه 706هزار تومان کارگران درسال 93


وزیر کار در گزارشی به رئیس جمهور اعلام کرد: براساس سناریوی جدید، در سال آینده 20 درصد به صورت نقدی به حداقل مزد کارگران افزوده می‌شود و 25 درصد نیز کمک غیرنقدی برای اولین بار توسط دولت خواهند گرفت که مجموع حداقل دریافتی کارگران در سال 93 از 487 هزارتومان به 706 هزار تومان خواهد رسید.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گزارشی به رئیس جمهور به 23 نکته کلیدی اشاره کرد که وضعیت درآمد خانورها و تغییرات چشمگیر هزینه ها، اصلاح هدفمندی یارانه ها، هجوم فارغ التحصیلان به بازار کار و سازوکار جدید تعیین دستمزد از مهمترین بخش‌های آن محسوب می شود.

برهمین اساس، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با انتشار کامل جزئیات گزارش عملکرد 100 روزه خود، اعلام کرد: دولت یازدهم وزارتخانه ای را تحویل گرفته که محصول ادغام قانونی 3 وزارتخانه کار و امور اجتماعی، رفاه و تعاون است اما این ادغام هنوز در عملکرد این وزارتخانه بروز نکرده بود. در عمل 3 بخش مذکور به صورت جزیره ای عمل می کردند، لذا اولین گام تلاش برای صورت دادن واقعی این ادغام بود.

مطالعات کارشناسی برای ارائه راهکارهای تقویت ستاد و ایجاد هم افزایی میان بخش های اقتصادی و اجتماعی - رفاهی وزارتخانه انجام شده و این راهکارها به کار گرفته شده است. اساسا هم این سه بخش به واسطه وجود گره های ذاتی و ارتباطات های متقابل، دارای پتانسیل ایجاد سینرژی هم در حوزه اقتصادی و هم در حوزه اجتماعی و رفاهی است. بدین صورت که بخش تعاون با وجود دارا بودن کارکرد اقتصادی دارای ریشه ها و پیش زمینه های اجتماعی است و بدون ایجاد و تقویت این ریشه ها و پیش زمینه ها، نمی توان به رشد کارکرد اقتصادی بخش تعاون امیدوار بود.

بحث اشتغال و روابط کار هم چنین خاصیتی دارد. گذشته از کارکرد اقتصادی، دارای تبعات اجتماعی و نیز پیش برنده و ایجاد کننده مقوله عدالت اجتماعی است. از این حیث، مباحثی همچون تامین اجتماعی و درمان، حمایت از اقشار آسیب پذیر در قالب سازمان بهزیستی، صندوق های بیمه ای و خرید خدمات پزشکی به نمایندگی از جامعه، کامل کننده زنجیره کارکردهای اقتصادی و اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.

چرا که نیروی کار مولد برای بروز دادن کامل توانمندی های خود و ارتقای آنچه در عرصه صنعت، کشاورزی و خدمات و چه برای تقویت مشارکت اجتماعی - اقتصادی در قالب تعاونی ها و نیز تشکل های غیردولتی مردم نهاد، نیازمند سلامت و نیز آسودگی بابت تامین اجتماعی خود در حال و آینده است. اما این نقطه پایان عدالت اجتماعی نیست، به هر حال عدالت حکم می کند که بخش های آسیب پذیر جامعه هم از حمایت های لازم برخورد باشند.

لذا یکپارچگی ذاتی غیرقابل انکاری میان بخش های مختلف این وزارتخانه وجود دارد که همت اصلی دولت در 100 روزه نخست فعالیت، تقویت این یکپارچگی با هدف بهره گیری از فواید هم افزایی آنها بوده است. رویکردی که کمتر نسبت به این وازرتخانه اتخاذ شده بود.

گذشته از اینها، فرآیند سیاستگذاری و تصمیم گیری در سطوح مختلف ملی نیازمند سازماندهی وتدوین راهبردها، سیاست ها، طراحی الگوهای مطلوب برنامه ریزی و کنترل و نظارت است. از اینرو، برای نیل به اهداف کلان ملی، برنامه ریزی عنصری اساسی و محوری تلقی شده که رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده بدون در نظر گرفتن اصول جامعیت، سازگاری و امکان پذیری میسر نیست.

مدیریت صحیح این ابزار توانمند می تواند بخش های مختلف ملی و سازمانی را در شناسایی فرصت های پنهان، تهدیدهای محتمل و شیوه های مواجهه با آن جهت پیش بینی های لازم یاری رساند و چارچوبی فراهم نماید تا با توجه به ظرفیت ها و پتانسیل های موجود، دستیابی به اهداف و ماموریت های تعیین شده میسر شود.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وظایف اجتماعی دولت را در حوزه های مختلف رفاه و تامین اجتماعی، توسعه تعاون، اشتغال و کارآفرینی و حفظ و پایداری آن و صیانت از نیروی کار و توانمندسازی و جلوگیری از آسیب های اجتماعی را در عرصه خدمات عمومی دولتی برعهده دارد و با توجه به قوانین و اسناد بالادستی از جمله قوانین کار، تعاون و نظام جامع رفاه تامین اجتماعی و تکالیف ایجاد شده براساس احکام برنامه پنجم توسعه، اهمیت برنامه های اجرایی را در مقاطع کوتاه مدت، میان مدت وبلند مدت دوچندان نموده است.

روابط کار

در حوزه روابط کار، دولت یازدهم بر عدم دخالت در مناسبات این حوزه تاکید دارد. بدین معنا که تلاش می شود اعتماد شرکای اجتماعی دولت در این حوزه یعنی کارگر و کارفرما جلب شود و همچنین به تشکل های مردم نهاد این شرکای اجتماعی اعتماد شود. لذا با تغییر رویه دخالت دولت در امور این شرکا برنامه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باغبانی است. از این منظر تلاش دولت تنها تضمین سلامت انتخابات این تشکل ها و ایجاد بستر توسعه شکل گیری تشکل های مردمی با هدف تقویت حقوق شهروندی است.

طراحی ساز و کار جدید تعیین دستمزدها

طی سال‌های گذشته میزان واقعی افزایش دستمزد کارگران همواره از افزایش هزینه های خانوارهای کارگری کمتر بوده است و به این ترتیب کارگران تاوان ناکارآمدی نظام برنامه ریزی کشور را پرداخت کرده‌اند و البته روز به روز فقیرتر شده‌اند.

دولت یازدهم نیز برای جبران این خلاء به کارگران وعده داد تا دستمزد را به میزان تورم افزایش دهد. این شعار تنها وعده‌ای به کارگران نبود بلکه ایجاد تعهدی برای دولت نیز به حساب می‌آید تا ضعف در سیستم برنامه ریزی را به دوش کارگران نیاندازد.

به این منظور مکانیزمی برای تعیین دستمزد در نظر گرفته شده است تا هم تورم را در دستمزد کارگران پوشش دهد و هم به سرمایه گذاری و کارفرما و به تبع تولید لطمه ای وارد نشود. در مکانیزم جدید تعیین دستمزد، علاوه بر افزایش بیش از 20 درصدی رقم نقدی دستمزدها، برای جلوگیری از تاثیر بار تورمی فاصله دستمزد و تورم، در حدود 25 درصد از رقم افزایش دستمزد را به صورت غیرنقدی با همکاری بانک توسعه تعاون از طریق ارائه کارت هوشمند به کارگران پرداخت می‌کنیم و با 10 هزار فروشگاه زنجیره ای در سراسر کشور به این کارت ها خدمات رسانی می شود.

این روش علاوه بر حفظ قدرت خرید کارگران، دستمزد کارگران را بیش از نرخ تورم افزایش می‌دهد. در این مدل، بخش غیررسمی و زیرزمینی اقتصاد هم به سمت بخش رسمی هدایت می‌شوند و به این ترتیب درآمدهای مالیاتی دولت افزایش می‌یابد.

قانون کار

یکی از جنجالی‌ترین اقدامات دولت دهم در واپسین ماه‌های حیات‌اش ارسال لایحه اصلاح قانون کار بدون جلب نظر شرکای اجتماعی بود. دولت یازدهم لایحه اصلاح قانون کار را از مجلس باز گردانده است و با تشکیل کارگروهی مرکب از شرکای اجتماعی، به بررسی این قانون خواهد پرداخت.

رویکرد اصلاحی این دولت به قانون کار کشف ظرفیت های تشکل های کارگری و کارفرمایی به منظور تأثیرگذاری بر رقابت پذیری اقتصاد ملی و بهره وری نیروی کار است. باید شرایطی به وجود بیاوریم که قوانین و مقررات را کم کنیم اما کیفیت آنها را بالا ببریم.

درآمد 980 میلیارددلاری دولت‌های سابق

بررسی های 100 روزه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی حاکی از آن است که شرایط عمومی جامعه به لحاظ رفاهی، شرایط دشواری است. شرایطی که بیش از همه ناشی از اتخاذ رویکردهای کوتاه مدت نگر بوده است. لذا تغییر این رویکرد اولویت اول بوده است. معنای تدبیر و امید نیز در این حوزه کاری جز این نیست که به خشنودی درازمدت و با دوام خانوارها و تضمین آینده بهتر برای فرزندان آنها اهتمام شود.

مطابق آمار رسمی بانک مرکزی، سازمان امور مالیاتی و خصوصی سازی مجموع درآمدهای دو دولت پیشین طی 8 سال حدود 980 میلیارد دلار بوده که بیش از 630 میلیارد دلار آن ناشی از صادرات نفت و گاز بوده و مابقی از محل درآمدهای مالیاتی، فروش شرکت های دولتی و اوراق مشارکت بوده است.

مجموع بودجه عمومی کشور هم در این مدت حدود 825 میلیارد دلار گزارش شده است. اما ماحصل هزینه کرد این ارقام تاریخی چه بوده است؟

1- اگر جامعه شهری را به 15 گروه درآمدی دسته بندی کنیم در فاصله سال 1380 تا 1390 در عمل گروه های درآمدی دهم تا دوازدهم که 36 درصد جامعه شهری بوده اند، کوچک تر شده اند (24 درصد جامعه شهری شده اند) و مابقی به جمع گروه های درآمدی پنجم تا نهم سقوط کرده اند. البته هنوز آمارهای تازه از سال گذشته از سوی بانک مرکزی منتشر نشده ولی تا همین حد هم نشانگر کاهش درآمد گروه های پایین تر از پُردرآمدهای جامعه شهری است.

2- برخلاف تصور عمومی در خصوص تاثیر مثبت توزیع نقدی یارانه بر بودجه خانوارهای روستایی، مشاهده می شود که نرخ تورم روستایی (42.3درصد) در شهریورماه گذشته از تورم شهری (36 درصد) سبقت گرفت و تورم کالاها در روستاها به حدود 45 درصد رسید که نشان از کوچک تر شدن سفره های روستائیان در مقایسه با شهرنشینان دارد.

3- کسری بودجه سالانه خانوارها هم طی سال 1384 تا 1390 بیش از 3 برابر شده یعنی از حدود 221 هزارتومان به 673 هزارتومان رسیده است.

4- این اتفاق ها موجب شده تا شاهد تغییرات نگران کننده در سبد مصرفی خانوارها باشیم بدین معنا که مصرف برنج، نان، گوشت قرمز و لبنیات کاهش یافته و در عوض هزینه مسکن، حمل و نقل و بهداشت رشد بالایی پیدا کرده و نزدیک به 50 درصد درآمد خانوارها صرف این 3 قلم می شود. با وجود اینکه طی این سال ها، حداقل دستمزد به قیمت های جاری رشد داشته ولی به قیمت ثابت تقریبا حداقل دستمزد ثابت باقیمانده و به همین دلیل اگر در سال 1383 می شد با حداقل دستمزد یک کارگر یک واحد 40 متری اجاره کرد، الان این متراژ به کمتر از 27 متر رسیده است.

همچنین فقط در فاصله مهرماه سال 1391 تا مهرماه گذشته هزینه بهداشت و درمان خانوارها بیش از 41 درصد بالا رفته است و سهم آن در سبد هزینه های خانوارها در فاصله 1383 تا 1390 بیش از 33 درصد افزایش یافته است. همچنین سهم تامین مالی خانوارها در هزینه های درمانی به بیش از 70 درصد رسیده است.

لذا مشاهده می شود که اجرای سیاست توزیعی که با هدف افزایش رضایت کوتاه مدت مردم صورت گرفته در عمل موفق نبوده است و حتی نتوانسته رفاه مردم را تا پایان دوره کاری دولت قبل، افزایش دهد. یعنی رفاه وعده داده شده از طریق توزیع یارانه نقدی به دلیل عدم سیاستگذاری درست دولت حتی نتوانسته رضایت کوتاه مدت و 4 ساله مردم را فراهم کند.

شرایط، شرایط آزمون و خطای دیگری نیست و باید برای هزینه کرد هر ریال از درآمدهای کشور برنامه داشت. بر این اساس، رضایت بلندمدت و پایدار مردم و نسل های آینده سرلوحه سیاست گذاری های اقتصادی دولت یازدهم است.

یارانه نقدی و کالایی

با این وجود در مقوله ای همچون پرداخت یارانه نقدی، جمع بندی دولت این بوده که به لحاظ اینکه این درآمد دیگر با زندگی اکثر اقشار جامعه گره خورده و برای آن برنامه ریزی صورت گرفته، تا پایان سال به منوال سابق ادامه پیدا کند ولی به جهت جبران بخشی از فشار تورمی ناشی از اجرای طرح، تا پایان سال دو سبد کالایی برای گروه های خاص در نظر گرفته شده است. گذشته از این، دولت در حال بررسی اصلاح قانون هدفمندسازی یارانه ها با هدف کاهش تبعات منفی آن در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و رفاهی است که در این بررسی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با آغاز بررسی های مربوط به هدفمندسازی توزیع یارانه نقدی نقش ویژه ای دارد.

اشتغال

در خصوص دیگر تبعات رویکرد توزیعی برای برقراری عدالت باید به مسئله اشتغال اشاره شود. مطابق همان نگاه کوتاه مدت نگر طرح توسعه بنگاه های کوچک و متوسط با عنوان طرح بنگاه های زودبازده به اجرا گذاشته شد. بر اساس گزارش‌های بانک مرکزی در پایان سال 1389 مانده مبلغ طرح‌های معرفی شده به بانک‌ها حدود 67.24 هزار میلیارد تومان و ارزش طرح‌های تایید شده در بانک‌ها 31.21 هزار میلیارد تومان بود.

همچنین طرح مسکن مهر با هزینه کرد بودجه 43 هزار میلیارد تومانی به نظر می رسید که گذشته از حل معضل کمبود مسکن بتواند اشتغال بالایی در کشور ایجاد کند اما آمار رسمی نشان می دهد که متوسط سالانه افزایش شاغلان کشور طی سال های 1384 تا 1391 تنها 81 هزارنفر بوده است.

این در حالی است که طی دوره پیش از این که خبری از درآمدهای بالای نفت و گاز و هزینه کرد چنین بودجه هایی برای ایجاد شغل نبوده، این رقم 671 هزارنفر بوده است. متاسفانه طی سال های 1386، 1389 و 1390 بیش از یک میلیون و 200 هزار نفر از شمار شاغلان کشور کاسته شده است.

مشاهده می شود که در واقع صرف توزیع پول که به رشد نقدینگی و تورم دامن زده و در عمل دولت با کاستن از قدرت خرید مردم، مانورهای رفاهی پرهزینه داده است. حالا ما با 3 مشکل کلان مواجه ایم یکی رشد منفی اقتصاد (5.8 درصد در سال 91) که از 1365 (که اوج جنگ بود) تاکنون بی سابقه است و دوم مسئله نرخ تورم 40 درصدی که این هم از سال 1374 تاکنون بی سابقه بوده است. سوم، وقوع توامان این دو مسئله که موجب بروز عمیق ترین دوره رکورد تورمی در اقتصادایران شده است.

رکود تورمی تاریخی در اقتصاد

عزم دولت یازدهم بر مهار تورم و خروج از رکود است که به جهت دشواری بالا نیاز به تدبیر بالایی هم دارد. در چنین شرایطی برای افزایش اشتغال در کشور تلاش خواهد شد تا با بازگرداندن رونق به تولید و نیز افزایش سرمایه گذاری خارجی که در پی حصول توافق اخیر هسته ای با کشورهای 5+1 که نوید کاهش مستمر دامنه تحریم های غرب علیه جمهوری اسلامی ایران را می دهد، قدری از نگرانی ها نسبت به رشد بیکاری در کشور کاسته شود.

البته گذشته از وجود حدود 2 میلیون و 600 هزار بیکار در کشور (مطابق گزارش مرکز آمار)، طی سال های آتی بازار کار با هجوم فارغ التحصیلان دانشگاهی به بازار کار مواجه خواهد شد. در واقع با توجه به رقم بی سابقه 4.5 میلیون افراد مشغول به تحصیل در دانشگاه ها، بیکاری پنهان جوانان تحصیل کرده، مهم ترین معضل "آتی" اقتصاد ایران است. یعنی تدارک دولت باید برای بیش از 7 میلیون جویای کار باشد.

به همین منظور طی 100 روز گذشته برنامه ریزی هایی برای ایجاد فرصت های شغلی تا پایان سال جاری انجام شده است. تاکنون 6079 هزار میلیارد تومان اعتبار برای پرداخت به طرح های اقتصادی و ایجاد مشاغل کوچک و خانگی در نظر گرفت شده است. براین اساس طی 100 روز گذشته تعداد 35 هزار و 321 مجوز مشاغل خانگی صادر شده و 27 هزار و 954 نفر از متقاضیان مشاغل خانگی تسهیلات قرض الحسنه دریافت کرده اند.

همچنین برنامه ریزی هایی در خصوص توسعه اشتغال جوانان در حوزه های IT و صنعت گردشگری انجام شده است. در مجموعه شرکت های تابعه شستا هم برآورد می شود با راه اندازی طرح های توسعه این مجموعه 8 هزار شغل مستقیم دیگر ایجاد شود.

از سویی طی 100 روز گذشته، تعاونی های ثبت شده بالغ بر 1880 تعاونی با عضویت 27 هزارنفر و سرمایه ای بالغ بر 146 میلیارد ریال، 44 هزار فرصت شغلی را ایجاد کرده اند. در بخش تعاون طرح ایجاد 172 هزار شغل در سراسر کشور تدوین شده است.

در بخش بازار کار چند اقدام زیر ساختی هم انجام شده است، از جمله بسترهای ایجاد بانک اطلاعات کارآفرینان ایجاد شده و نیز شبکه ملی بازار کار که در واقع بانک جامع اطلاعات و آمار بازار کار است، در حال تکمیل و راه اندازی است. تهیه اطلس مشاغل استان ها و شهرستان ها هم در حال پیگیری است.

درمان و تامین اجتماعی

در بخش درمان و تامین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در حال تدارک نظام چندلایه تامین اجتماعی است و از این طریق به دنبال کاهش آسیب پذیری بیمه ها از اختلاط کاری با نهادهای حمایتی است.

امروزه رویکرد غالب در نظام های پیشرفته تامین اجتماعی دنیا (به ویژه اروپا) هم استقرار نظام های تامین اجتماعی چندلایه است که همه گروه های جمعیتی را پوشش می دهد. در واقع با لایه بندی نظام امکان ارائه حمایت های اجتماعی در لایه اول، اجرای بیمه های اجتماعی در لایه دوم و بیمه های خصوصی مبتنی بر پس اندازهای فردی در لایه سوم هر کدام با سطوح حمایتی مشخص و منطبق با سطح توانایی و جایگاه افراد جامعه فراهم می شود. بدین ترتیب می توان امیدوار بود در جامعه عدالت اجتماعی و برخورداری از رفاه متناسب با ظرفیت ها و قابلیت افراد ممکن شده و قدرت انتخاب افراد در جامعه افزایش یابد.

البته یکی دیگر از مهم‌ترین شعار دولت یازدهم در بخش بیمه و درمان، بازگرداندن اعتبار به دفترچه‌های بیمه بود. هر چند وزارت تعاون، در تدارک تبدیل دفترچه های مرسوم به کارت الکترونیکی است اما در پس این شعار اعترافی به بی‌اعتبار شدن نهادهای بیمه گر نهفته بود.

طی یک سال گذشته با تشدید رکود تورمی در اقتصاد ایران، بزرگ‌ترین سازمان بیمه گر کشور (سازمان تامین اجتماعی) که خدماتش را به بیش از 37 میلیون نفر پیش فروش کرده است، توان انجام تعهداتش را به سیستم درمانی پیدا نکرده بود و به تبع پزشکان و داروخانه‌ها نیز در ارائه خدمات به این جمعیت عظیم کوتاهی و حتی پرهیز می‌کردند. دولت تدبیر و امید پس از استقرار، در اولین گام طی صد روز گذشته بدهی خود به داروخانه ها و پزشکان را پرداخت کرد.

همچنین تعرفه‌های سازمان تامین اجتماعی برای معالجات سرپایی و بستری بیماران خاص (دیالیزی، هموفیلی و تالاسمی) تا 100 درصد افزایش یافت و علاوه بر آن 100 درصد هزینه های دارویی پیوندی بیماران پیوند شده؛ 10 درصد هزینه رادیوتراپی و هزینه بیماران فوت شده بستری در بخش های ویژه بر اساس تعرفه دولتی از سوی سازمان تقبل شد.

اما سازمان تامین اجتماعی طی صد روز گذشته تلاش کرده است اعتبار این صندوق اقتصادی را نزد مالکان‌اش (37 میلیون تفر بیمه شده تحت پوشش) ارتقا دهد. این سازمان به منظور بهبود خدمات درمانی به خدمات گیرندگان در بیمارستان ها و مراکز خصوصی نسبت به تسویه حساب مطالبات طرف های قرار داد تا مرداد ماه 1392 اقدام کرده و این در حالی است که پیش از این، دوره بدهی مراکز مذکور حدود 8 ماه بوده است.

همچنین نسبت به تامین بخشی از هزینه های بیمه شدگان و مستمری بگیران نیازمند به پروتز (از قبیل دست و پای مصنوعی) اقدام شده است. از سوی دیگر سازمان تامین اجتماعی بر اساس مصوبه مجلس، محدودیت ارائه خدمات به فرزندان سوم به بعد بیمه شدگان را رفع کرد.

در واپسین ماه‌های دولت دهم خبر شگفت‌انگیزی در خصوص پرداخت بیش از 30 هزار میلیارد تومان از بدهی‌های دولت به سازمان تامین اجتماعی در قالب واگذاری سهام منتشر شد. تامین اجتماعی به عنوان طلبکار نیز طی اطلاعیه‌ای رسمی مدعی تسویه حساب کامل دولت با این سازمان شده بود. با وجود این ادعا، همانگونه که جناب آقای روحانی، رئیس جمهوری نیز در گزارش صد روزه خود اعلام کردند رقم بدهی به جا مانده از دولت‌ قبل به سازمان تامین اجتماعی در حدود 60 هزار میلیارد تومان است.

با این وجود سازمان تامین اجتماعی طی صد روز گذشته موفق به وصول 1000 میلیارد تومان از دولت شده که با این پول علاوه بر تسویه بدهی‌های سازمان به پزشکان و داروخانه‌ها، تعرفه بخشی از خدمات به 100 درصد افزایش یافته است.

اعمال سیاست‌های تشویقی در نهادهای بیمه گر اجباری چون سازمان تامین اجتماعی، همواره مکانیزمی موازی برای جلوگیری از کاهش منابع بوده است. سازمان تامین اجتماعی طی صد روز گذشته با تعیین مهلت برای بخشودگی‌های جرائم بیمه‌ای کارفرمایان، بخشی از طلب‌اش از 73807 کارگاه را وصول کرد و همچنین موفق به دریافت 220 میلیارد ریال از مطالبات معوقه بانک ها شده است.

دیگر اقدام سازمان تامین اجتماعی طی صد روز گذشته، شروع عملیات اجرایی ساختمان جدید بیمارستان فیاض بخش بوده است. احداث بیمارستان جدید در جنب بیمارستان فعلی با ظرفیت 550 تخت بستری و 56288 متر مربع زیر بنا از تاریخ 92.06.19 شروع شده و مطابق برنامه ریزی به عمل آمده در شهریورماه 1394 به اتمام خواهد رسید.

صندوق بازنشستگی کشوری

دولت یازدهم صندوق بیمه بازنشستگی کشوری را در حالی تحویل گرفت که طبق برآورد بودجه سال جاری، 2845 میلیارد ریال به این صندوق بدهی داشت. با این وجود، جهت ایجاد تعاونی های چند منظوره مبلغ 1000 میلیارد ریال اعتبار برای 5000 تعاونی در نظر گرفته شده است. همچنین برای ارتقاء سطح رفاه بازنشستگان کشوری مبلغ 1000 میلیارد ریال وام ضروری برای 80 هزار نفر از بازنشستگان کشوری با کارمزد 4 درصد در نظر گرفته شده است.

از سوی دیگر به منظور اجرای ماده 101 قانون استخدام کشوری برنامه جامع تاسیس و راه اندازی بانک امیرکبیر در دست اقدام است. همچنین، هفتمین مرحله از پرداخت مطالبات بازنشستگان کشوری به بیش از 570 هزار بازنشسته پرداخت شد.

در گذشته بیمه طلایی صرفا برای بازنشستگان انجام می گرفت اما طی صد روز گذشته به منظور رفاه حال بازنشستگان و خانواده ‌های‌شان بیمه طلایی برای 2 میلیون و 500 هزار نفر از بازنشستگان و افراد تحت تکفل اجرایی شد و به این ترتیب کلیه مراحل بیمارستانی بازنشستگان کشوری در سراسر کشور به طور رایگان انجام می‌گیرد.

بیمه روستایی

در بخش بیمه روستایی نیز، پذیرش بیمه اجتماعی کشاورزان حاشیه شهری از مهرماه 92 در صندو ق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر آغاز شد. براین اساس کشاورزان اعم از ساکن در روستا؛ یا مناطق عشایر و شهرها؛ به شرط آنکه هنگام شروع به عضویت در صندوق مشمول بیمه اجباری نزد سایر صندوق ها و سازمان ها ی بیمه ای اجتماعی نباشند می توانند عضو صندوق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر شوند.

همچنین به منظور وصول وجوه حق بیمه و انتقال به موقع درآمد ها صرفه جویی در وقت و هزینه بیمه شدگان در مراجعه به بانک ها و ایجاد تسریع و تسهیل در امور بیمه شدگان صندوق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر صندوق اقدام به راه اندازی سراسری سامانه دریافت متمرکز الکترونیکی اطلاعات (دما) در سایت خود به صندوق اقدام به راه اندازی سراسری سامانه دریافت متمرکز الکترونیکی اطلاعات (دما) در سایت خود به نشانی www.roostss.ir کرده است که این نرم افزار علاوه بر این قابلیت در فضای اینترنت در بستر تلفن همراه از طریق ارسال کد ملی با شماره مرکز پیام 300027 نیز آماده خدمت رسانی به جامعه روستایی و عشایری است.

در همین حال، در اجرای بند( 93) ماده واحده قانون بودجه سال 1392 مبنی بر بیمه کردن زنان خانه دار روستایی و عشایری متقاضیان عضویت می توانند با رعایت تشریفات قانونی و شرایط عضویت در صندوق با پرداخت 5 درصد حق بیمه در یکی از سطوح در آمدی مصوب در سال 1392 از مزایای عضویت در صندوق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر بهره مند شوند. حقوق و مستمری از کار افتادگان و بازماندگان تحت پوشش صندوق بیمه روستایی هم در مهرماه نسبت به سال قبل به میزان 20 درصد افزایش یافت.

بهزیستی

نگاه دولت یازدهم به مقوله آسیب های اجتماعی نگاه سرپوش گذاری نیست. بلکه اعتقاد دولت بر این است که باید آسیب های اجتماعی در مواردی همچون اعتیاد، فقر، معلولیت، رشد طلاق، افزایش زنان سرپرست خانوار، بیکاری و کودکان خیابانی طرح شود و به رسمیت شناخته شود تا ضمن جلب آراء کارشناسان امر و نیز جذب کمک ها و مشارکت نهادهای مدنی و کمک های مردمی، دولت بتواند در بستری مشارکتی به حل مسائل این بخش بپردازد. بر اساس این رویکرد، در برنامه 100 روزه دولت در بخش بهزیستی چندین تعهد مهم پیش بینی شده بود.

یکی از این تعهدها تقویت پایگاه های فوریت های اجتماعی یا همان برنامه اورژانس اجتماعی بود که که در عمکلرد صد روزه، 100 دستگاه خودرو برای این اورژانس خریداری شده و به طور 100 درصدی به تعهد این بخش عمل شده است. با این 100 خودرو تعداد خوردها که از سال 1387 همان 198 خودرو باقی مانده بود به 298 خودرو رسیده است.

ساماندهی کودکان خیابانی تعهد 100 روزه دیگری بود که پیش بینی شده بود. در سال 1391 در جمع 7000 کودک خیابانی ساماندهی شده بود، در این 100 روز 1000 کودک شناسایی و ساماندهی شد. پیش بینی ما 2500 کودک بود اما کمتر از این مقدار بود. این کودکان در مراکز بهزیستی هستند و آنهایی که بی سرپرست هستند در مراکز شبانه روزی اسکان داده شدند. برای ساماندهی بچه های بدسرپرست با خانواده های آنها صحبت شده تا با اراده بسته های حمایتی معیشتی، تحصیلی و مشاوره ای این کودکان به شرایط عادی برگردند.

تعهد دیگر راه اندازی کلینیک های مددکاری بود. در این برنامه قرار بود که 9 کلینیک به ظرفیت کلینک های مددکاری گذشته اضافه شود اما فراتر از برنامه 16 کلینیک جدید راه اندازی شد و در واقع این تعهد شامل تحقق 178 درصد است بود. خدمات این کلینیک ها پیرامون مشاوره و ساماندهی فعالیت های سازمان از جمله رسیدگی به نیازمندان و خدمات تخصصی مددکاری است و مباحثی همچون بازتوانی و توانمندسازی خانواده های تحت پوشش و تعیین سطوح توانمند سازی فردی در آنها اجرا می شود.

برای توانمندسازی کارشناسان حوزه بهزیستی کشور از سال 90 مصادیقی را برای تشخیص معیار فردی توانمند و ناتوان طراحی کرده بودند اما متاسفانه به مرحله اجرا نرسیده بود. این طرح البته خدمات نیست بلکه ایجاد ارتقا در سطح مدیریتی و کارشناسی سازمان از جمله آموزش مدیران و مربیان مهدکودک هاست. در 100 روزه گذشته در مرکز اجتماعی کارگروه تخصصی تشکیل شد تا این طرح به طور عملی اجرا شود و مصادیق آن در 25 استان که تعهد شده بود، اجرا شد. تعهد شده بود که 5000 نفر آموزش بینند. یکی دیگر از مشکلات اساسی که از سال های قبل وجود داشت، بحث آموزش مربیان مهدکودک ها بود که در این 100 روزه برنامه های خوبی برای آنها اجرا شد.

اجرای برنامه های فرهنگی قرآن در خانه ها و جشنوار فرهنگی و ورزشی با مشارکت بیش از 5000 هزار نفر یکی دیگر از برنامه های این حوزه بود که در 100 روزه انجام شد.

حوزه پیشگیری

در حوزه مبارزه با اعتیاد برنامه های جدی در 100 روزگذشته برنامه های جدی پیگیری شده است. از جمله برنامه پیشگیری اجتماع محور در محلات، روستاها و شهرها برای افرادی که در معرض اعتیاد هستند، اجرا شده است و 417 هزار نفر در 100 روز گذشته آموزش دیده اند.

در 100 روز گذشته تداوم برنامه های درمان و باز توانی 3250 افراد معتاد پیش بینی شده بود اما 8442 نفر در برنامه های درمان و باز توانی مورد حمایت و پیشگیری قرار گرفتند که 260 درصد فراتر از تعهدات بود. در حوزه پیشگیری نسبت به قبل خوب تر عمل شده است زیرا دولت در 100 روز گذشته اهداف کمی و مشخص را نصب العین قرار داده و بر اساس آن سرعت کارها زیاد شده است.

دولت یازدهم در مباحث خود به امید و تدبیر توجه خاصی دارد. تدبیر در حوزه اجتماعی یعنی پیش بینی و اینکه بر اساس واقعیت ها با افقی مناسب حرکت و ای بسا پیشگیری شود. متاسفانه مصرف الکل در کشور افزایش یافته است و در برنامه 100 روزه و بر اساس همین دیدگاهی که اشاره شد، راه اندازی مرکز ترک الکل پیش بینی شده است. این مرکز آماده است اما هنوز به صورت رسمی رونمایی نشده است.

یکی از آسیب های اجتماعی که در دولت تدبیر و امید به آن به طور جدی توجه شده است، موضوع اعتیاد به مواد مخدر صنعتی و روانگردان است. این مواد علاوه بر خاصیتی که دارد و منجر به توهم و اختلال روانی می شود و این اختلالات در بیشتر مواقع نه تنها به خود فرد بلکه باعث آسیب به دیگران آسیب می شود. این معضل گره کوری است که دولت و سازمان بهزیستی قطعا به آن ورود جدی تری نسبت به گذشته خواهند داشت.

درباره مراکز ترک اعتیاد برابر ماده 15 قانون و ضوابط اجرای مربوط به اعتیاد، بهزیستی متولی مراکز مجوز تزک اعتیاد است. هم اکنون 652 کمپ مجوز دار در کل کشور وجود دارد و به 40 کمپ نیز در 100 روز گذشته احداث شده است. در بحث زنان آسیب دیده خانه های سلامت در 100 روز گذشته بسیار فعال بوده است. در حال حاضر 31 مرکز وجود دارد و در 100 روز گذشته 88 نفر پذیرش شده اند، در عین حال در بحث حمایت اجتماعی از مبتلایان به اختلال هویت جنسی، 22 باشگاه مثبت در 100 روزگذشته فعال بوده است و دولت عزم جدی برای توسعه آنها دارد.

توانبخشی

در بخش توانبخشی سه تعهد در برنامه 100 روزه دولت وجود داشت. یکی اجرای برنامه ملی غربالگری طیف اوتیسم بود که برنامه ویژه دولت آقای روحانی است. با توجه به افزایش اوتیسم در خانواده ها و کودکان، قرار است بین 180 تا 200 هزار کودک غربالگری شوند تا مشخص شود کدام در طیف اوتیسم قرار دارند که بیش از 50 درصد این غربال گری انجام شده است.

دومین برنامه شناسایی 44 هزار معلول جدید و برنامه CBR بود. در این برنامه تسهیل گران سازمان بهزیستی با حضور و شرکت در مناطق محروم معلولانی را که امکان دسترسی به خدمات سازمان را نداشتند، شناسایی کردند و به آنها خدماتی نظیر ویلچر معلولان ارائه شده است.

مسکن معلولان و مددجویان 4 هزار واحد تعهد شده بود که تاپایان مهلت 100 روزه 3400 واحد تحویل داده شد و 600 واحد هم در حال آماده شدن است. سومین تعهد اجرای برنامه خدمات توانبخشی مراقبت در منزل بود. در کشورهای توسعه یافته، گفته می شود که به معلول باید در کنار خانواده رسیدگی شود. در برنامه 100 به 2 هزار نفر از معلولان خدمت ارائه شد.

در سازمان بهزیستی اداره ای به نام امور زنان زنان وجود دارد که عمده فعالیت آن معطوف به زنان سرپرست خانوار است. در حال حاضر 173 هزار 599 خانوار وجود دارد که زنان سرپرست آنها هستند. به این زنان خدماتی از بیمه گرفته تا مستمری و حمایت مالی، تحصیلی و اشتغال کار آفرینی ارائه می شود. مستمری ماهانه خانواده 4 نفره 98 هزار تومان است که دولت تدبیر و امید پیشنهاد داده این مبلغ افزایش مناسبی یعنی افزایش 20 درصدی داشته باشد. تلاش دولت این است که بسته خدمتی بیمه، حمایت های معیشتی، حمایت های موردی، بیمه تکمیلی، هزینه تحصیل در دانشگاه، وام اشتغالزایی و وام مسکن را به طرز ملموسی افزایش بدهد.

در دولت قبلی به سه میلیون و دویست هزار نفر سازمان خدمت ارائه شد و در دولت جدید و در 100 روز گذشته این آمار به 4 میلیون و 270 هزار نفر رسیده است. این گروه خدمت شامل کودکان بی سرپرست و بد سرپرست، زنان سرپرست خانوار و خودسرپرست، معلولین ذهنی و حسی، سالمندان و بیماران روانی مزمن و نابینایان و سایر گروه های معلولین است.

دولت تدبیر و امید قصد دارد که ترویج رفتار مدنی در دستور کار قرار بگیرد که شامل سه اصل آموزش رفتار مدنی، آموزش قانونمداری - مسئولیت پذیری و احترام به حقوق دیگران است. مجموعه ها این آموزش ها با هدف اصلاح و بهبود روابط اجتماعی دو هفته است که آغاز شده و خوشه های مختلف جمعیتی از کودکان، دانشگاهیان، تا محیط های مختلف مثل محیط کار و کارخانه ها مورد هدف این برنامه است.

دو طرح امید و بالندگی قرار است که در محیط های کارگری اجرا شود. طرح به شکل مشاوره تلفنی و حضوری رایگان به افرادی است که در محیط های کار هستند و دسترسی به مشاورین امین و متخصص ندارند. در 100 روزه کارهای مشترکی هم با دستگاه های دیگر انجام شده است که از جمله آنها شاپرک های شهر بود. این طرح جشنواره فیلم کوتاه بود و با حضور دو هزار فیلم در خصوص کودکان کار و خیابانی و بین المللی و در راستای توسعه مفاهیم مربوط به مداخله و پیشگیری کودکان کار برگزار شد.

در 100 گذشته 2 شیرخوارگاه جدید مورد بهره برداری قرار گرفت. در برنامه 100روزه با همکاری خیرین این دو شیرخوارگاه که تا حدودی آماده بود اما مشکلاتی داشت، به اتمام رسید. یکی از آنها که در کرج بود، یکی از بزرگترین شیرخوارگاه های کشور با ظرفیت 120 شیرخواره است. دیگری شیرخوارگاه حضرت رقیه بود که در شهرری به مرحله بهره برداری 100 درصد رسید است و جزو کارهای ویژه سازمان بود.

همچنین در برنامه 100 روزه با توجه به ادبیات و رویکرد دولت تدبیر و امید و تسهیل سازی، در مراکز بهزیستی توسعه کمی داشتیم. قرار بود که در 100 روز 560 پروانه مرکزهای نگهداری و سایر مراکز بهریستی صادر شود که 657 پروانه صادر شد. در برنامه 100 در جذب و ساماندهی و افزایش مشارکت های مردمی حدود 28 میلیارد تومان جذب شد که نسبت به دوره قبلی 38 درصد رشد داشته است.

در کشور 24 هزار مراکز NGO وجود دارد که که 17 هزار از آنها مهدکودک است و بقیه مراکز خیریه و نگهداری معلولان و نیازمندان و زنان بی سرپرست است. برنامه نظارت در دولت تدبیر و امید برای نظارت بیشتر به صورت سرزده از این مراکز بازدید می شود و از عملکرد آنها گزارش هفتگی تهیه می شود.

افتتاح اولین مرکز فوق تخصصی توانبخشی آرمان و شایان با حضور وزیر برای خدمات توانبخشی معلولان از جمله دندانپزشکی، لیزر، فیزیوتراپی پیشرفته، برگزاری همایش بین المللی آلزایمر در هفته تکریم از سالمندان و برگزاری هفته تکریم از سالمندان در ایام روز جهانی سالمندان، افتتاح اولین هتل آپارتمان ویژه معلولان و مددجویان بهزیستی و تامین اعتبار آن توسط خیرین در مشهد، افتتاح اولین هتل و آپارتمان سالمندان در خراسان جنوبی، رونمایی از کتاب و مجله های زندگی با عنوان صرفا جهت اطلاع برای گروه های جمعیتی مردان، زنان، کودکان، دختران و پسران، برای اولین بار گزارش تحلیلی فوق محرمانه از آسیب های اجتماعی در کشور برای رئیس جمهور تهیه شده است.

بیمه سلامت

مطابق تکلیف قانونی همه باید تحت پوشش بیمه سلامت قرار گیرند اما متاسفانه از سال 73 تاکنون که طی بررسی و تحقیقات حدود 16.8 درصد از آحاد جامعه و به عبارتی دیگر 22 درصد شهری و 5.5 درصد روستایی بالغ بر 13 میلیون بیمه نشده اند. در 100 روز گذشته ساز وکار و شیوه اجرای برای همگانی کردن بیمه سلامت در شورای مدیران و معاونان سازمان بیمه سلامت مصوب شده و برای وزارت بهداشت و روسای کمیسیون بهداشت و درمان هم ارسال شده است.

در تامین اجتماعی منابع ورودی برای شخص بیمه شونده از منابع ورودی سازمان بیمه سلامت برای بیمه شونده، بیشتر است. برای اینکه منابع مالی ورودی بیمه ها یکسان سازی شود، در قانون پیشنهادی لایحه بودجه سال 93 دولت پیش بینی شده است تا 7 درصد حقوق و مزایا شاغلین کشوری و لشگری و بازنشسته و سقفی که دو برابر حداقل حقوق کسر حق بیمه در نظر گرفته شده است، برای بیمه برداشته شود. در این صورت گام اساسی و استراتژیک برای اجرای ماده 38 تجمیع صندوق های بیمه گذار برداشته می شود.

شورای عالی بیمه ها در جلسه 50 ام در رابطه با یکپارچگی سازمان های بیمه گر مقرر کرد، دبیرخانه شورای عالی بیمه با همکاری کارگروه 4 اقدام را در دستور کار خود قرار دهد که عبارت است از استقرار پایگاه اطلاعاتی ایرانیان و پوشش همگانی، ارائه الگو عقد قرداد یکسان، یعنی همه کسانی که در این پوشش بیمه فراگیر قرار می گیرند خدمات پایه را یکسان بگیرند، دستعورالعمل یکسان رسیدگی به اسناد پزشکی یعنی نظارت و یکسان سازی ضوابط، خرید راهبردی یعنی شیوه خرید و پرداخت بیمه کننده و شونده مشخص باشد چرا که بیمه شدگان رها شده هستند، هم پول می دهند و خدمتی را که مدنظرشان است دریافت نمی کنند، در حالی که در همه جای دنیا آلمان، سوئد، ایتالیا سازمان هایی هستند که در نحوه ارائه خدمت و دریافت خدمت و مراقبت هایی که بیمه شده دریافت می کند، نظارت دارند.

تلاش 100 روز گشته این بوده که حتی الامکان کاری این هزینه افزایش پیدا نکند. در عین حال برای ارائه تسهیلات جهت خرید دارو های صعب العلاج که حتی افراد را به فقر سوق می دهد تلاش زیادی شده است از جمله اینکه وزرای رفاه و بهداشت طی تفاهم نامه ای دستور دادند تا مابه التفاوت دارو بیماران خاص به مهر 91 برگردد و بر اساس این تفاهم نامه، معاونت غذا و دارو، سازمان سلامت و سازمان تامین اجتماعی نشست مشترک گذاشتند و 170 قلم دارو تحت پوشش حمایت های ویژه قرار گرفت.

برای مثال هم اکنون برای خرید یک قلم دارو برای بیماری ام اس فقط 10 درصد پرداخت می شود در حالی که قیمت آن 133 هزار تومان است. 119 هزار تومان را سازمان بیمه سلامت می پردازد 13 هزار خرده ای را بیمار. 300 میلیارد تومان ما به التفات این داروها به داروخانه های عرضه کننده، داده شده است تا آرامش در نظام دارویی شکل گیرد. در بسته سیاستی جمعیت که از راهکار های دولت است، 6نوع داروی ناباروری تحت پوشش فرانشیسم حمایتی دولت قرار گرفته است.

راهکار 100 روزه پرداخت دیون و گرفتن مطالبات

یکی از کارهای 3 ماه گذشته این بوده است که بابت مطالبات از دولت و پرداخت بدهی هاکه تقریبا 2 هزار و 200 میلیارد تومان است، سهام بعضی از بنگاهای دولتی به سازمان بیمه سلامت واگذار شده است. چیزی که به عنوان پزشک خانواده در حال اجراست؛ آن چیزی نیست که دولت به دنبال آن است. از سال 84 تاکنون یک دانشجو برای پزشک خانواده تربیت نشده است. اگر به پزشک خانواده کشورهای خارجی نگاه کنید، پزشک خانواده پزشکی است که تخصص پزشک خانواده دارد و پولی که به آنها پرداخت می شود، کافی است.

در جامعه حداقل حقوق به پزشک عمومی پرداخت می شود، بیشترین کار از آنها کشیده می شود و بنابرین یک پزشک خانواده کیفیت و انتظارات قانون گذار و مردم را برآورده نمی کند و البته تخصص این کار را ندارد. در 100 روز گذشته سعی شده این طرح در دو استانی که در حال اجراست، در ریل صحیح قرار بگیرد و حمایت شود.

تعاون

تعاونی ها در دنیا تاثیر غیرقابل انکاری در جذب مشارکت اقتصادی و اجتماعی مردم دارند. بر این اساس و با توجه به محدودیت های مالی دولت، تلاش ما جذاب سازی این بخش برای تحریک سرمایه گذاری نقدینگی سرگردان مردم در این بخش است. به همین منظور طی 100 روز گذشته چند اقدام جدی در این بخش انجام داده ایم.

طرح "مشارکت عمومی - تعاونی برای توسعه"با هدف جلب مشارکت مردم در سرمایه گذاری ها با هدف توسعه پایدار شهرها از طریق ایجاد شرکت های تعاونی توسعه و عمران شهرستانی در حال تهیه است تا با اجرای طرح اجرای پروژه های مختلف زیرساختی و خدماتی با هدف افزایش کارآیی و کیفیت ارائه خدمات ممکن شود.

به منظور تامین و تخصیص 52.2 میلیارد تومان سرمایه در گردش تعاونی ها با همکاری صندوق توسعه ملی و وزارت صنعت، معدن و تجارت محقق شده است. اخذ مجوز یکهزار تعاونی اعتبار گروه شغلی از بانک مرکزی ساماندهی شده است. تسهیل تشکیل و ثبت تعاونی ها با همکاری سازمان ثبت شرکت ها صور گرفته است. اصلاحیه قانون تعاون پس از تصویب در هیئت دوات به مجلس ارسال شده است. طرح تشکیل شبکه تعاونی های مشاغل خانگی هم تهیه شده است. طرح شبکه زنجیره ای "همیار" با هدف ساماندهی تعاونی ها مصرف در دستور کار قرار گرفته است.

در همین حال با سازماندهی تعاونی های مسکن مهر، طی 100 روز اخیر نزدیک به 90 هزار واحد مسکونی مهر تحویل مردم شده است. بالغ بر 9 هزار تعاونی تحت نظارت قرار گرفته اند و 360 تعاونی نیز مورد حسابرسی قرار گرفته اند و 560 تعاونی نیز استاندارد ایزو 9001 دریافت کرده اند. همچنین ضمن به روز رسانی اتاق فکر تعاون، بیش از 20 هزار جویای کار مورد مشاوره کارآفرینی قرار گرفته اند و 281 هزار نفرساعت آموزش به مدیران و اعضای تعاونی ها ارائه شده است.

چکیده اقدامات صورت گرفته در سایر معاونت ها و زیربخش های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم بدین شرح است:

معاونت روابط کار

- بازنگری و اصلاح آئین نامه های ایمنی در صنایع ریخته گری و حفاظت و بهداشت عمومی به منظور حفظ و صیانت از نیروی کار (پیشرفت 70 درصد)

- تدوین و انتشار کتب و مجموعه های پرسش و پاسخ در زمینه بیمه بیکاری و حفاظت فنی و حقوق وشرایط کار به صورت مکتوب و الکترونیکی در راستای افزایش آگاهی کارگران و کارفرمایان (70 درصد پیشرفت فیزیکی)

- طرح مطالعه و بررسی روشهای جمع آوری و تجزیه و تحلیل حوادث ناشی از کار (با 70 درصد پیشرفت فیزیکی)

حوزه فرهنگی اجتماعی

- انعقاد تفاهم نامه با صندوق مهر امام رضا (ع) در خصوص اهدای کارت خرید اعتباری برای 7000 نفر از کارگران در 9 استان تهیه و تدوین کتاب راهنمای سلامت کارگران با پیشرفت فیزیکی 70 درصد
- برگزاری نهمین دوره مسابقات حفظ، قرائت و ترتیل قرآن کریم و مبانی نهج البلاغه در 31 استان کشور

- فعال کردن ستاد عتبات عالیات کارگری

معاونت امور اقتصادی

- تهیه پیش نویس مطالعات تطبیقی ساختار سازمانی مطلوب برای بخش های اقتصادی صندوق های بیمه ای و بازنشستگی در قالب پروژه

- تهیه پیش نویس نظامنامه راهبردی صندوق بیمه ای و بازنشستگی

- تهیه بانک اطلاعاتی اولیه از شرکت های تحت پوشش مجموعه های اقتصادی تابعه

معاونت توسعه مدیریت و منابع

- یکپارچه سازی نرم افزارهای پرسنلی، اداری، مالی، حضور و غیاب، آموزش و بازنشستگی از طریق مرکز فناوری اطلاعات، ارتباطات وتحول اداری
- برقراری سفرهای زیارتی و سیاحتی برای 205 خانواده کارکنان وزارت متبوع

معاونت امور مجلس، حقوقی و استان ها

- تشکیل شورای حقوقی و امور مجلس دستگاه های تابعه وزارت متبوع

- اجرای طرح جایگزینی کدملی به جای شماره بیمه برای همه بیمه شدگان سازمان بیمه سلامت با هدف جلوگیری از هم پوشانی های بیمه ای با پیشرفت فیزیکی 53 درصد
- اجرای طرح پالایش آمار بیمه شدگان روستایی با هدف دستیابی به آمار صحیح بیمه ای و پرداخت صحیح سرانه بیمه به ارائه دهنگان خدمات (با پیشرفت فیزیکی 50 درصد)

خدمات رسانی به بیماران

- بازنگری در ساز و کارهای پژوهشی سازمان واحیای موسسه عالی پژوهش های سازمان تامین اجتماعی با هدف تعمیق رویکرد دانش بنیاد در نظام تصمیم سازی و تصمیم گیری
- پیگیری وصول مطالبات معوق سازمان تامین اجتماعی از 73807 کارگاه به مبلغ (220 میلیارد ریال)

ضمنا در جهت کمک به وضعیت اقتصادی کارگاه ها و رفاه حال کارفرمایان مبلغ (165 میلیارد ریال) از مطالبات سازمان مشمول بخشودگی شده است.

بهنگام سازی مطالبات طرف قرارداد (پزشکان، داروخانه ها) با هدف احیای ارزش دوباره دفترچه های درمانی سازمان که بیش از 37 میلیون نفر از جمعیت کشور از آنها استفاده می نمایند. (میانگین پرداختی به تعهدات از هفت ماه به سه ماه تقلیل داده شد.)

سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور

- صدور کارت هوشمند گواهی نامه مهارت برای 30000 نفر

- ایجاد شبکه ملی نخبگان مهارت

- تدوین 100 عنوان استاندارد آموزش شغلی وشایستگی درحوزه انرژی های نو و گیاهان داروئی

- اعتبار سنجی آموزشگاههای فنی و حرفه ای آزاد در راستای ماده 21 قانون برنامه پنجم توسعه

- انجام ارزیابی بیرونی در 16 استان و رتبه بندی 120 مرکز آموزش فنی و حرفه ای دولتی در راستای ماده 1 و 2 برنامه پنجم توسعه

توسعه آموزش های مشاغل خانگی

- افتتاح وبهره برداری از 8 پروژه عمرانی مرکز آموزش فنی و حرفه ای به مساحت 19350 متر مربع
- آموزش مربیان آموزش فنی و حرفه ای کشورهای عراق، لبنان، افغانستان در مرکز تربیت مربی و پژوهش های فنی و حرفه ای کرج

- آموزش اتباع خارجی باهمکاری کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل برای ایجاد شبکه منطقه ای مهارت با IOR - ا نعقاد قرارداد با مرکز انتقال علم و فناوری کشورهای حاشیه اقیانوس هند با محوریت ایران

- صدور 50000 کارت اعتباری معیشت کارگران با هدف افزایش قدرت خرید کارگران و رفع نیازهای ضروری آنان

- ایجاد20000 کسب و کار جدید از طریق پرداخت تسهیلات با هدف ایجاد بیست هزار فرصت شغلی جدید با اولویت مناطق محروم و روستایی

- پرداخت تسهیلات ازدواج به 20000 نفر از زوجین

- برگزاری 114120 نفر دوره آموزش مهارت های کسب و کار و کارآفرینی

- برگزاری 372000 نفر - دوره آموزش تربیت مربی کارآفرینی

- تهیه سند راهبردی توسعه انسانی

- تهیه سند ملی کار شایسته

- تدوین دائرالمعارف نظریه پردازان کارآفرینی

- صندوق ضمانت سرمایه گذاری تعاون

- تضمین اعتبارات تخصیصی نظام بانکی به تعاونی ها برای سرمایه در گردش به منظور تامین مواد اولیه، افزایش ظرفیت

- تولید و رونق کسب و کار به مبلغ (130 میلیاردریال)

- تضمین اعتبارات تخصیصی به تعاونی ها از محل منابع صندوق توسعه ملی به منظور تقویت بخش تعاون و توسعه و تثبیت اشتغال به مبلغ (208 میلیاردریال)

- تضمین اعتبارات تخصیصی بانک کشاورزی به تعاونی ها به منظور کمک به ایجاد و تثبیت اشتغال و رونق تولیدات کشاورزی به مبلغ (239 میل

این نظر توسط احمدرضا در تاریخ 1392/10/17 و 20:16 دقیقه ارسال شده است

بعد از بهشت و جهنم چه می شود

پس از ورود به بهشت و جهنم، آخر کار انسان کجاست؟ آیا در یک جا ماندن انسانی که میل به بی‌نهایت دارد، تکراری نمی‌شود و دیگر آن که آیا ممکن است که یک جهنمی، اهل بهشت شود؟

آخر کار انسان کجاست؟
اگر نگاه به آن عالَم نیز نگاه مادی و فیزیکی باشد، قطعاً این سۆال پیش می‌آید که آخرش کجاست؟ یا آخر کار انسان کجاست؟ چرا که عالم ماده محدود است و به بیان امیرالمۆمنین علیه‌السلام: «هر محدودی قابل شمارش است»؛ چنان چه برای طبیعت آخری بیان شده است، چه در علوم قرآنی و چه در علوم تجربی. اما اگر نگاه عاقلانه، حکیمانه و غیر مادی، یعنی معنوی باشد، آخری ندارد، چنان چه هیچ یک از امور غیر مادی آخر ندارند.

انسان می‌تواند با استناد به آیات قرآن کریم و یا تجربیات عملی بگوید که آخر خورشید خاموش شدن است و یا آخر زمین متلاشی شدن در فضاست، اما در معنویات چنین نمی‌باشد؛ آخر علم کجاست؟ آخر زیبایی کجاست؟ آخر قدرت کجاست؟ آخر ثروت و غنا کجاست و …؟

بدیهی است که حدّی ندارند، چرا که اینها همه کمالات هستند و تجلی آن هستی محض. «کمال حقیقی» همان الله جلّ جلاله می‌باشد که محدود به حدّی نیست. لذا سیر تکاملی بشر نیز چون «انّا الیه راجعون» است، حدّی ندارد که بدان متوقف شده و بگوید این آخرش است. هر چه رشد کند، هر چه بیشتر وجودش تجلی کمالات گردد، باز به پایان یا آخر نمی‌رسد. چنان چه هیچ کس نمی‌تواند در این عالم (یا حتی عالم دیگر) به آخر علم یا ثروت و غنا برسد و اگر تمامی علوم و سرمایه‌ها را نیز یک جا جمع کنند و به کسی بدهند، باز هم جای بیشتر شدن دارد و آخرش نیست. پس فرض آخر و پایان، یک خطای تصور ذهنی است و نه یک ضرورت عقلی.

آیا یک جا ماندن بی‌میلی (زدگی) نمی‌آورد؟
البته که یک جا ماندن، بی‌میلی و زدگی می‌آورد. آن هم برای انسانی که به قول شما، میل به بی‌نهایت دارد. اما دقت شود که یک جا ماندن یعنی «سکون»، که عاقبت موجب فساد نیز می‌شود (همان دلزدگی خود نوعی فساد در شوق است)، اما در بهشت سکونی نیست که خستگی و دلزدگی بیاورد، بلکه «ثبات» است و معنای این دو خیلی با هم فرق دارد.

انسان از این که مثلاً ده ساعت روی یک صندلی بنشیند و به یک منظره نگاه کند، خسته و دلزده می‌شود، اما هیچ‌گاه از ثبات وجودی خود یا ثبات عقل و ایمانی خود، خسته و دلزده نمی‌شود.

متأسفانه، اغلب ما مردم (مسلمان یا اهل کتاب و معتقد به بهشت و جهنم)، نه جهنم را درست شناخته‌ایم و نه بهشت را؛ لذا گمان می‌کنیم که بهشت یعنی کاخی در وسط یک جنگل سبز و مملو از انواع و اقسام خوردنی‌ها، نوشیدنی‌ها، لباس‌ها و تجویزها و سایر لذاتی که برای بدن بهشتی است.

شباهت‌هایی بین این عالم و آن عالم هست و البته تفاوت‌هایی هم وجود دارد. اما همین شباهت‌ها سبب می‌شود تا شناخت و درک عالم دیگر برای ما در این عالم، ممکن و میسر گردد؛ چه زیبا سرود میرفندرسکی:

چرخ با این اختران، نقض و خوش و زیباستی صورتی در زیر دارد، آن چه در بالاستی
صورت زیرین اگر با نردبان معرفت بر رود بالا همان با اصل خود یکتاستی

در این عالم انسان هم لذت مادی دارد و هم لذت معنوی، این دو از هم جدا هستند، هر چند که در امتداد یک دیگر باشند و یا در یک دیگر تأثیر بگذارند. به عنوان مثال: تناول یک غذای خوب و خوش مزّه، بسیار لذت (مادی) دارد، اما به هیچ وجه با لذت «لقای محبوب»، هم سنخ و قابل قیاس نیست، و اگر آن غذای خوب در کنار یار میل شود، لذتش چند برابر شده و دیگر قابل توصیف نمی‌باشد.

بهشت نیز همین‌طور است. لذت اکله، اشربه، حور و قصور یک لذت است، اما لذت لقاء الله، وصال محبوب و قرار گرفتن در «عند ملیک مقتدر»، یک لذت دیگر است.

دقت شود که نعمات بهشتی، سفره‌ی محبوب است برای عاشق از سفر رسیده، نه این که هدف و مقصود و محبوب همان باشد.

پس، بهشت یک جا ماندن، یک جا ساکن شدن، مدتی طویل خوردن و آشامیدن و تزویج نیست که دلزدگی بیاورد، بلکه ثباتِ بدون تزلزل، بدون دغدغه، بدون خطر، بدون احتمالات و …، در مسیر رشد و کمال همیشگی است که بسیار لذت بخش، شورآفرین و شوق‌آور می‌باشد و این سیرِ کمالی، پایانی ندارد.
بهشت

آیا جهنمی، اهل بهشت می‌شود؟
هم بهشت طبقات و درجات دارد و هم جهنم. اما تفاوت‌ سیر در این طبقات و درجات در این است که کسی که وارد بهشت شد، هیچگاه از آن اخراج یا خارج نمی‌شود، اما دلیلی نیست که هیچ کس در هیچ شرایطی از جهنم خارج نگردد.

بدیهی است که انسان دارای باورهای اعتقادی و نیز رفتارهای عملی می‌باشد. پس هر کدام ثواب یا عقاب مخصوص خود را دارند. از این رو کسانی که در زندگی دنیوی اعتقادی به پروردگار عالم، مبدأ و معاد، نبوت و ولایت نداشتند، در این دنیا سیر قهقرایی طی کرده‌اند و خداوند متعال برای آنان «خلود = جاودانگی» در جهنم را وعید داده است، اما اگر کسانی اعتقادات درستی داشته‌اند، ولی در عمل درگیر گناهانی شده بوده‌اند که هر چند آنها را به کفر نکشانده است، اما با عذاب‌های مرگ، قبر، برزخ پاک نشده و یا قابل شفاعت نیز نگردیده‌اند چه؟ از یک سو به خاطر اعتقادات‌شان لایق بهشت می‌باشند و از سوی دیگر به خاطر کردارشان لایق جهنم می‌گردند.

مرحوم علامه حلّی، برای خروج مۆمنین گناهکار جهنمی و ورودشان به بهشت دو دلیل اقامه می‌نماید:

۱٫ انسانی که هم ایمان و عمل صالح دارد و هم گناه، به خاطر ایمان و عمل خویش مستحق پاداش است و به خاطر انجام گناهش مستحق عذاب است و در نتیجه اگر اول وارد بهشت شود برای دریافت پاداش اعمال و بعد جهنم رود درست نیست.

به اتفاق مسلمین کسی از بهشت آخرتی خارج نمی‌شود و اگر برعکس شود که اول جهنم رود و بعد از مدتی وارد بهشت شود این مشکلی ندارد و مورد نظر ما می‌باشد، صورت سوم این است که عذاب و پاداش با هم باشند که این امکان ندارد و محال است، تنها راه همان راه دوم است.

۲٫ دلیل دوم این است که بر خداوند قبیح است که بنده خود را به خاطر یک خطا و یا چند خطا که از او سر زده، با این که ایمان و عمل صالح دارد برای همیشه در جهنم نگهدارد و با کسی که در تمام عمر مشرک و کافر بوده است یکجا عذاب نماید و امر قبیح و زشت نسبت به خداوند محال است و از او صادر نمی‌شود.(کشف المراد، همان، ص ۴۱۴).

در نتیجه ممکن است اگر شیعه از گناه خویش توبه نکند و شفاعت و دستگیری او را نکند مدتی در جهنم بماند و بعد از پاک شدن نجات یابد.

* در قرآن کریم، برای ۱۳ جرم و معصیت (که کفر و شرک در رأس آنها قرار داده است)، خلود در جهنم تصریح شده است:

۱٫ کافران (آل عمران۱۱۶) – ۲٫ مشرکان (نحل۲۹) – ۳٫ منافقان (مجادله۱۷) – ۴٫ مرتدان (آل عمران۸۶-۸۸) – ۵٫ تکذیب کنندگان آیات الهی (اعراف۳۶) – ۶٫ دشمنان خدا و پیامبر(ص) (توبه۶۳)

۷٫ ظالمان و ستمگران (شوری۴۵) – ۸٫ اشقیاء (هود۱۰۶-۱۰۷) – ۹٫ آنها که غرق در گناهند (بقره۸۱) – ۱۰٫ قاتل مومن (نساء ۹۳) – ۱۱٫ رباخواران (بقره ۲۷۵) – ۱۲٫ سبک اعمالان (مومنون۱۰۲-۱۰۳) – ۱۳٫ گنهکاران به طور عام (جن۲۳).

اما از سوی دیگر می‌فرماید که خداوند متعال به غیر از شرک، هر گناهی را که بخواهد می‌بخشد و او عادل است، به هیچ کس، اندک ظلمی نمی‌شود:

«إنَّ اللّهَ لاَ یغْفِرُ أَن یشْرَکَ بِهِ وَیغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِکَ لِمَن یشَاءُ وَمَن یشْرِکْ بِاللّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْمًا عَظِیمًا * أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ یزَکُّونَ أَنفُسَهُمْ بَلِ اللّهُ یزَکِّی مَن یشَاءُ وَلاَ یظْلَمُونَ فَتِیلًا» (النساء، ۴۸ و ۴۹)

ترجمه: مسلماً خدا این را که به او شرک ورزیده شود نمى‏بخشاید و غیر از آن را براى هر که بخواهد مى‏بخشاید و هر کس به خدا شرک ورزد به یقین گناهى بزرگ بربافته است * آیا به کسانى که خویشتن را پاک مى‏شمارند ننگریسته‏اى [چنین نیست] بلکه خداست که هر که را بخواهد پاک مى‏گرداند و به قدر نخ روى هسته خرمایى ستم نمى‏بینند».

براساس روایتی که از امام صادق(علیه السلام) نقل شده است، انسان‏ها در قیامت سه دسته‏اند : یک دسته انسان‏هایی‏اند که در عالم حشر در آن هنگام که مردم درگیر مواقف و عوالم حشرند، تحت سایه خداوند و در جوار قرب حقند و نیاز به طی آن عوالم و مواقف ندارند چون آن مراحل را در این دنیا پشت سر گذاشتند.

گروهی دیگر انسان‏هایی‏اند که باید از حساب و عذاب بگذرند که از جمله آن جهنم موقت است تا پس از پس تطهیر و تسویه در عالم قیامت به خدا برسند و عده‏ای دیگر انسان‏هایی‏اند که چون مجموع وجودشان رو به غیر خدا داشته و در حال فرار از خدا بوده‏اند به قعر جهنم فرو خواهند رفت، (بحارالانوار، ج ۷، ص ۱۸۳، روایت ۳۱).

بنابراین عده‏ای مستقیم وارد بهشت و بهشت‏ها می‏شوند، عده‏ای پس از گذر از مواقف‏ها و از جمله جهنم موقت وارد بهشت می‏گردند و عده‏ای نیز در جهنم جاودانه خواهند بود.

به بیانی دیگر: همه کسانی که وارد جهنم می‏شوند برای همیشه در جهنم نخواهند بود و تنها عده‌ی خاصی مانند کافران برای همیشه در جهنم خواهند بود، (ر.ک: آیت‌الله مکارم شیرازی، پیام قرآن، ج ۶، ص ۴۸۳، دار الکتب الاسلامیه).


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی

اطلاعات
آمار کاربران

افراد آنلاین : 2

اعضای آنلاین : 0

تعداد اعضا : 42


عضو شوید
ارسال کلمه عبور

آمـار بـازدیـد سـایـت


  • بـازدیـد امـروز : 62 نـفـر

  • بـاردیـد دیـروز : 653 نـفـر

  • بـازدیـد هـفـتـه : 1,431 نـفـر

  • بـازدیـد مـاه : 7,107 نـفـر

  • بـازدیـد سـال : 34,482 نفر

  • بازدید کلی : 566,061 نفر

  • کـل مـطـالـب سـایـت : 320

  • کـل نـظـرات : 253

  • تـاریـخ : پنجشنبه 29 شهریور 1397

  • آی پی شما : 54.198.103.13

  • مرورگر شما :

  • سیستم عامل :


  • لینک دوستان
    ارسال لینک

    امکانات
    تماس با مدیر

    ساخت کد آهنگ آنلاین | دانلود آهنگ

    جـهـت عـضـویـت در خـبـرنـامـه پـیـامـکـی

    حـتـمـا نــام و نـام خـانـوادگـی

    و مـحـل سـکـونـت خـود را بـنـویـسـیـد %



    آرشیو مطالب

    عضویت سریع
    نام کاربری :
    رمز عبور :
    تکرار رمز :
    ایمیل :
    نام اصلی :
    کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد

    صفحه اصلي | تالار گفتمان | ثبت نام در انجمن | تماس با ما
    شهدای دفاع مقدس شهر ترکالکی2 امتداد

    Design: Themes.rozblog.com

    تمامی حقوق مطالب، تصاویر و طرح قالب برای شهدای دفاع مقدس شهر ترکالکی2 امتداد محفوظ است، نقل و استفاده از آنها در سایت ها و نشریات تنها با ذکر منبع مجاز میباشد

    Powered By rozblog and Hosted By Rozblog.com